10 lý do khiến người học Phật nhất định phải phát tâm Bồ đề

Phát tâm Bồ đề dù một lần trong đời cũng sẽ là hạt giống cho muôn kiếp về sau có duyên thành Phật và ra khỏi luân hồi sinh tử. Trong Văn khuyến phát Bồ đề tâm, Ngài Thật Hiền Đại Sư đã nói rõ hơn về điều này qua 10 lý do giúp người đệ tử Phật dũng mãnh phát khởi được tâm Bồ đề. Kính mời quý Phật tử cùng theo dõi trong bài viết dưới đây!

1. Nhớ ơn sâu nặng của chư Phật 

Lý do đầu tiên để phát tâm Bồ đề là nhớ ơn chư Phật. Người tu học Phật thâm sâu mới thấy được ơn to lớn chư Phật đối với chúng sinh. Thâm ân của Đức Phật được ghi lại trong những câu chuyện có thật trong lịch sử Phật giáo về các tiền thân của Ngài. Như câu chuyện Ngài xả thân cứu 5 mẹ con con hổ đói, cứu chim bồ câu, hy sinh mạng sống để cứu 500 thương buôn trên thuyền khi bị cướp tấn công,... và vô lượng các việc xả thân khác.

Không những thế, đời đời kiếp kiếp Đức Phật còn dõi theo từng bước đi của chúng sinh, không lúc nào rời bỏ:

Khi chúng sinh sinh vào địa ngục, Ngài đau xót, muốn chịu thay khổ sở của chúng sinh. Nhưng nhân nào quả nấy, Ngài không gánh chịu tội thay được.

Khi chúng sinh được làm người, Ngài ra sức giáo hóa nhưng chúng sinh không nghe học Pháp, rồi lại vào ra trong luân hồi sinh tử. Đức Phật vẫn đằng đẵng theo chúng sinh, dẫn dắt từng chút một.

Cho nên, ân đức của Đức Phật sâu nặng và lớn lao vô cùng. Cha mẹ sinh ra thân ta nhưng thân này đi trong luân hồi, chỉ có Đức Phật mới giúp thân này thoát khỏi luân hồi sinh tử khổ đau. Vậy nên, để báo đền ân đức của mười phương chư Phật, mỗi chúng ta cần dũng mãnh phát tâm Bồ đề.

2. Nhớ ơn sinh dưỡng của cha mẹ 

Người xuất gia hay tại gia đều phải nhớ công ơn trời biển của cha mẹ. Báo đáp ơn cha mẹ thì không chỉ có cha mẹ đời này mà có cả cha mẹ nhiều đời trước. Muốn báo đền cho cha mẹ hết khổ thì phải phát khởi tâm Bồ đề.

3. Nhớ ơn của Sư trưởng

Ân Sư trưởng là một trong bốn ơn nặng đối với mỗi con người. Ở ngoài đời, có thầy dạy về văn hóa, lễ nghĩa; còn trong đạo có Sư trưởng. Đức Phật dạy về tầm quan trọng của người thầy và trong ca dao, tục ngữ Việt Nam cũng nói lên tầm quan trọng đó - “Không thầy đố mày làm nên”.

Người Thầy trong đạo thay mặt Đức Phật chỉ dẫn cho chúng sinh con đường tu hành. Người đệ tử, người học trò cần phải thấy được vai trò quan trọng đó của người Thầy. Nếu trò bất kính, lừa dối; không chân thành, cung kính Thầy thì không thể chứng đạt một Pháp tu nào. Đồng thời, người trò đó cũng sẽ không được Bồ tát, hộ Pháp, thiện Thần nào hộ trì.

Để đền đáp công ơn Sư trưởng, chúng ta cần phát quảng đại tâm Bồ đề, tu hành cầu giác ngộ, giải thoát.

4. Nhớ ơn của đàn na thí chủ

Ơn của đàn na thí chủ là ơn đức cần nhớ dành riêng cho người xuất gia. Bởi người xuất gia tu hành, trăm sự sinh hoạt đều nhờ vào thí chủ cúng dường. Cho nên người xuất gia phải biết trân quý, giữ gìn các tài sản Phật tử công đức vào Tam Bảo và phát nguyện tu hành chân thật để hồi hướng phước báo cho người thí chủ. Muốn làm được điều này thì cần phát tâm rộng lớn.

5. Nhớ ơn chúng sinh

Từ lời Phật dạy, chúng ta biết rằng, mỗi chúng sinh có vô số kiếp luân hồi. Kiếp được làm người, làm trời, kiếp bị đọa trong súc sinh, địa ngục, ngạ quỷ,… Chúng sinh trải qua vô lượng kiếp nên có vô số thân và có vô số cha mẹ cùng thân bằng quyến thuộc. Vậy nên tất cả chúng sinh trong pháp giới này đều có thể đã từng là cha, là mẹ của chúng ta. Kiếp này chúng ta được làm người, còn cha mẹ, anh em các kiếp có thể đọa trong địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh chịu nhiều thống khổ.

Ngài Thật Hiền Đại Sư dạy: “Cha mẹ mình có khi gào thét trong địa ngục, ngất ngư trong ngã quỷ, thống khổ ai biết, đói khát kêu ai. Ta dẫu không thấy không nghe nhưng họ tất cầu cứu vớt”. Hương linh cha mẹ, thân quyến của chúng ta có thể đang khao khát và mong người thân ở kiếp người làm phước, cầu giúp cho họ… Cho nên, nhớ ơn chúng sinh mà phát tâm Bồ đề cũng là một trong 10 lý do mà Ngài Thật Hiền Đại Sư chỉ dạy.

6. Nhớ khổ của luân hồi sinh tử

Chúng sinh nghiện luân hồi, bao nhiêu kiếp vẫn chưa thoát ra được vì vô minh, cứ say mê mãi, không chịu ra khỏi khổ sinh tử. Thoáng cái làm người rồi lại vào loài ngạ quỷ, địa ngục, súc sinh,... Khi vào địa ngục tra tấn thì một lòng quyết chí tu hành. Khi thoát khỏi địa ngục thì quên ngay những sự khổ đã chịu, vẩn vơ chơi bời, tạo nghiệp y như cũ rồi lại bị đọa lạc.

Không những thế, luân hồi còn vô cùng điên đảo, nhàm chán: Đời trước ân nghĩa mà đời nay thành oán thù; đời trước là cha con - mẹ con, đời nay có thể ăn nuốt lẫn nhau; quá khứ làm mẹ, hiện tại làm vợ; quá khứ làm cha mà bây giờ lại làm chồng,...

Bên cạnh đó, con người khi ở trong thai mẹ cũng rất khổ, lọt lòng mẹ thì ngây ngô, lớn lên thì tham lam tự hiện, thoáng một cái là già bệnh, chốc lát là chết chóc hiện đến. Lúc đó đau đớn vô cùng, như con rùa bị lột mai, con cua bị bóc vỏ. Thế nhưng, được thân người lại vô cùng khó, một khi đã mất thân người thì muôn kiếp khó được lại. Khi bỏ thân rồi thì đường hướng mịt mờ, ác báo tam đồ phải tự chịu. Nhớ nghĩ về những nỗi khổ của luân hồi sinh tử như vậy, phải quyết thoát sinh tử. Đây chính là lý do thứ sáu để phát tâm Bồ đề.

7. Trọng tính Phật trong tâm mình

Mọi chúng sinh đều có Phật tính. Nhưng chúng ta lại đem vật báu vô giá đó vùi xuống bùn vô minh mà không hề xót xa. Ngài Thật Hiền Đại Sư khuyên chúng ta nên vận dụng tất cả các thiện Pháp trong đạo Phật mà đối trị tất cả tâm phiền não. Nhờ công đức tu tập đó thì bản tính Phật mới được hiển lộ. Cho nên chúng ta vì quý trọng viên ngọc báu này phải phát tâm Bồ đề tu hành, đừng để viên ngọc báu vùi trong bùn đen.

8. Sám hối nghiệp chướng

Từ vô thủy kiếp đến nay, chúng sinh tạo vô số tội nghiệp: Thân sát sinh, trộm cắp, tà dâm; khẩu nói lời vọng ngữ; ý thì si mê, sân giận, tham lam. Những điều bất thiện ấy, khiến thân ta tích tập vô số tội lỗi, ác nghiệp, đẩy ta trôi lăn trong sinh tử luân hồi.

Có rất nhiều phương tiện để tiêu tội nhưng trong đó, phát quảng đại Bồ đề tâm là phương tiện tiêu trừ tội lỗi có sức mạnh rất lớn. Dũng mãnh phát tâm Bồ đề thì tiêu tội, chuyển nghiệp rất nhanh.

9. Cầu Vô thượng Bồ đề

Bồ đề tâm là gốc của đạo, là chúa tể các thiện pháp, là nhũ mẫu của chúng sinh. Các Đức Phật cũng đều do phát Bồ đề tâm mà được thành tựu. Tu hành cầu thành Phật mà không phát tâm Bồ đề thì không thể đến được quả Vô thượng Bồ đề. Cho nên, phải có nhân của phát Bồ đề tâm, phát Bồ đề nguyện và thực hành Bồ đề hạnh mới có thể thành tựu được Phật quả, đạt được giác ngộ tối thượng.

10. Làm cho Phật Pháp tồn tại lâu dài

Giáo Pháp của Đức Phật sẽ trải qua ba thời kỳ: chính Pháp, tượng Pháp và mạt Pháp. Đến thời mạt Pháp, có Pháp Phật nhưng không có người hành trì; chính - tà, đúng - sai lẫn lộn; người tu học Phật tranh giành nhân ngã, cầu trục danh lợi. Do vậy mà Phật Pháp suy tàn.

Ngài Thật Hiền Đại Sư khuyến khích chúng ta: Mặc dù mình đích thị là phàm phu nhưng hãy quên tâm phàm phu của mình mà phát tâm rộng lớn để trở thành người đại trượng phu. Phàm phu hay trượng phu đều ở tâm. Điều này sẽ giúp hộ trì Phật Pháp cho mai sau tồn tại lâu dài.

Nhờ Phật Pháp mà chúng ta được thăng tiến, biết chân lý nên mong cho Phật Pháp trụ lâu dài, để các thế hệ sau, tất cả vạn loại đều được ơn nhờ. Muốn Phật Pháp được lâu dài, chúng ta phải phát Bồ Đề tâm.

Trải qua vô số kiếp luân hồi, đời nay giữa muôn vạn chúng sinh mà chúng ta có được thân người, được tu học Phật Pháp, biết bỏ ác làm thiện thì đó thảy đều nhờ rất nhiều nhân duyên, trong đó, không thể không kể đến ân đức sâu dày, từ bi của chư Phật; ân đức giáo dưỡng của Thầy tổ; ân đức dạy bảo của cha mẹ... Bao nhiêu ân ấy, thật khó lòng đáp đền và chỉ khi phát Bồ đề tâm, tu hành tinh tấn, mới mong báo đáp trọn vẹn thâm ân ấy.

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về 10 lý do phát Bồ đề tâm. Mong rằng qua đó, mỗi người đệ tử Phật, khi đọc và hiểu được 10 nhân duyên này, chúng ta sẽ phát Bồ đề tâm thật dũng mãnh, kiên cố tu hành cho đến ngày thành tựu đạo quả giải thoát, cứu độ quần sinh.