28
87

Niết bàn là gì? Người nào có thể chứng đắc Niết bàn

Tu tập - Giác ngộ, 07/12/2021 11:00
28
87

Có nhiều quan niệm cho rằng Niết bàn chỉ là cảnh giới được tạo ra bởi trí tưởng tượng của con người hay Niết bàn là một trú xứ, đất nước ở nơi rất xa xôi mà chúng sinh cư trú vào đó.

Vậy Niết bàn là gì? Niết bàn có thật hay không? Và tại sao lại nói mục đích của người tu Phật Pháp là để đạt được Niết bàn? Kính mời quý vị cùng tìm hiểu trong lời giảng của Thầy Thích Trúc Thái Minh qua bài viết dưới đây.

Niết bàn là gì?

Theo góc nhìn Phật giáo, Niết bàn là một thực tại có thật, đó không phải là một trú xứ với không gian và địa điểm cụ thể mà là trạng thái của tâm khi đã diệt hết các phiền não, sạch tất cả vô minh, tham, sân si. Niết bàn đồng nghĩa với thoát khỏi đau khổ ràng buộc của luân hồi sinh tử.

Niết bàn là một trạng thái của tâm khi đã diệt hết các phiền não

Niết bàn là một trạng thái của tâm khi đã diệt hết các phiền não

Theo lý giải của đạo Phật, Niết bàn xuất phát từ cụm từ Nirvana trong tiếng Sanskrit. Theo lối triết tự, “Nir” là dập tắt, diệt trừ, buông bỏ, rời xa. Còn “Vana” có nghĩa là u tối, phiền não, đau khổ. Vậy nên ý nghĩa của Niết bàn chính là rời bỏ tất cả những cái u tối, phiền não, khổ đau.

Các loại Niết bàn

Trạng thái Niết bàn có thể đạt được ngay khi còn sống (Hữu dư y Niết bàn) hoặc khi đã bỏ thân người (Vô dư y Niết Bàn). Bên cạnh đó, trạng thái Niết bàn còn luôn sẵn có trong tự tính mỗi chúng sinh (Tự tính Niết bàn) và ở nơi các vị Bồ Tát cứu độ chúng sinh (Vô trụ xứ Niết bàn).

1. Hữu dư y Niết bàn

Là trạng thái của các vị thánh nhân khi còn sống, trong thân xác này mà chứng đắc Niết bàn. Như Đức Phật Thích Ca chính là minh chứng của Hữu dư y Niết bàn vì Ngài đã đạt đạo rồi nhưng vẫn còn thân tứ đại, vẫn đi giáo hóa chúng sinh nhưng trí tuệ Ngài vẫn sáng suốt, không bị ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài ạ.

2. Vô dư y Niết bàn

Là trạng thái của các vị thánh nhân khi đã bỏ thân xác, không còn thân ngũ uẩn mà chứng đắc Niết bàn. Vô dư y Niết bàn khác với Hữu dư y Niết bàn ở chỗ Hữu dư y Niết bàn còn thân xác nên còn các cảm thọ xảy ra với thân ngũ uẩn còn ở Vô dư y Niết bàn thì các cảm thọ đều không còn.

3. Tự tính thanh tịnh Niết bàn

Theo lời Phật dạy, tất cả chúng sinh đều có Niết bàn, giống như hạt minh châu vô giá. Nhưng vì vô minh, ái dục che lấp nên không thấy. Khi hết vô minh, ái dục Niết bàn sẽ hiện ra.

4. Vô trụ xứ Niết bàn

Trạng thái này dành cho các vị Bồ tát. Các Ngài không có chấp trước, không trụ, không dính mắc vào chỗ xứ nào, mà ứng hóa độ khắp tất cả chúng sinh.

Ai có thể chứng đắc Niết bàn?

Trong Kinh “Mi Tiên vấn đáp” câu 47 “Ai sẽ đắc Niết bàn?”, Đức vua Mi Lan Đà hỏi Đại đức Na Tiên:

- Ai tu hành đều đắc quả Niết bàn như nhau cả chứ?

Đại đức Na Tiên trả lời:

- Không chắc như vậy. Người nào thực hành đúng chánh pháp, giác ngộ những pháp mà bậc trí tuệ đã giác ngộ, biết chắc những pháp mà bậc trí tuệ đã biết chắc, dứt bỏ những pháp mà bậc trí tuệ dứt bỏ, tiến hành những pháp mà bậc trí tuệ tiến hành, thấy rõ những pháp mà những bậc trí tuệ đã thấy rõ; người ấy mới đắc được Niết bàn, tâu đại vương.

 Đức Phật là người đã thực hành chính Pháp và chứng đạt Niết bàn

Đức Phật là người đã thực hành chính Pháp và chứng đạt Niết bàn

Như vậy, theo kinh điển, những ai thực hành đúng giáo Pháp Phật sẽ chứng đắc Niết bàn. Giống như gạo sau khi sẽ nấu thành cơm, không kể người nấu là ai, dù người da trắng, da đen, da vàng cũng vậy chỉ cần nấu đúng cách, làm đúng quy trình. Cũng vậy, Pháp Phật là bình đẳng, nhân quả là bình đẳng, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, đẳng cấp cao hay thấp, ai chăm chỉ, tinh tấn thực hành đúng chánh Pháp, người đấy sẽ chứng đắc Niết bàn.

Trong số đệ tử của Phật có Tỳ kheo Ưu Ba Ly, xuất thân từ tầng lớp thủ đà la - giai cấp thấp nhất của người Ấn Độ. Trước khi xuất gia Ưu Ba Ly làm nghề hót phân, cắt tóc nhưng sau khi đi tu chuyên tâm tu tập theo lời Phật dạy cuối cùng Tỳ kheo Ưu Ba Ly đã đắc Niết bàn, chứng thánh quả.

Bên cạnh đó, có nhiều tôn giáo quan niệm người nữ tội nặng, không thể tu chứng quả, chỉ nam giới mới chứng quả được. Tuy nhiên với đạo Phật điều đó lại không đúng. Lịch sử Phật giáo có câu chuyện lệnh bà Kiều Đàm Di là em gái của hoàng hậu Ma Da và là di mẫu của Đức Phật. Sau khi các vương tử của dòng họ Thích Ca đã quy y theo Phật và xuất gia, bà lúc này túc phúc thiện căn đầy đủ, bèn đến xin Đức Phật cho phép được ở trong Tăng đoàn xuất gia như Pháp. Dù lúc đó chưa được chấp thuận nhưng không bỏ cuộc, bà Kiều Đàm Di, liền hỏi Tôn giả A Nan về các oai nghi của vị Tỳ-kheo; sau đó tập hơn 500 người nữ dòng họ Thích cùng chí nguyện đến xin Phật xuất gia. Khi ấy, Tôn giả A Nan đến bạch Đức Phật:

- Nữ giới xuất gia, sống không gia đình trong pháp và luật của đức Thế Tôn, có khả năng chứng đắc quả vị cao thượng, thù thắng không, bạch đức Thế Tôn?

- Này A Nan, có thể được!

Sau đó bà Kiều Đàm Di và 500 người nữ đã được Phật cho xuất gia và tinh tấn tu hành đồng chứng đắc A La Hán và nhập Niết bàn.

Sau khi xuất gia, bà Kiều Đàm Di và 500 người nữ tinh tấn tu hành đồng chứng đắc A La Hán và nhập Niết bàn.

Sau khi xuất gia, bà Kiều Đàm Di và 500 người nữ tinh tấn tu hành đồng chứng đắc A La Hán và nhập Niết bàn.

Như vậy, Niết bàn là có thật, không ở đâu xa mà ở chính tâm của mỗi người. Chúng ta ai cũng mong cầu mình hết khổ đau, mong cầu mình đạt được hạnh phúc, an lạc thì chúng ta phải đạt được Niết Bàn. Mười phương Chư Phật, các Đức Bồ Tát, chư vị Thánh Hiền chứng đắc Niết bàn.

Vậy nên những ai muốn chứng nghiệm vị của Niết bàn phải tinh tấn thực hành Giới - Định - Tuệ - ba Pháp tu tam vô lậu học này chính là phương pháp để chúng ta đạt được Niết Bàn, thể nhập Niết Bàn. Chúng ta biết rằng Phật là chính chúng ta, trong tâm chúng ta, tâm này khi được rèn luyện tu tập đúng phương pháp thì chính chúng ta thành Phật không ở đâu khác.

Bài liên quan
87
CHIA SẺ
Bình luận (28)

Đọc thêm

18 T1, 2022
18 T1, 2022
Sát sinh và quả báo theo góc nhìn đạo Phật

Sát sinh theo nhân quả sẽ mang đến khổ đau lâu dài không chỉ đời này mà còn trong nhiều đời sau. Vậy sát sinh sẽ đem đến cho chúng ta quả báo gì?

10 1119

Sát sinh và quả báo theo góc nhìn đạo Phật

13 T1, 2022
13 T1, 2022
Vì sao Thái tử Tất Đạt Đa lại chọn pháp môn sai lầm - sự tu tập khổ hạnh trước khi Ngài thành đạo?

Nếu Thái tử Tất Đạt Đa không đi qua sự tu tập khổ hạnh này thì làm sao sau này, Ngài có thể nói được với ngoại đạo?...

7 648

Vì sao Thái tử Tất Đạt Đa lại chọn pháp môn sai lầm - sự tu tập khổ hạnh trước khi Ngài thành đạo?

11 T12, 2021
11 T12, 2021
8 đặc tính của Niết bàn

Trong kinh Đức Phật nói về 8 đặc tính của Niết bàn như sau: Thường trụ, tịch diệt, không còn già, không còn chết,... Thường trụ tức là thường hằng...

4 564

8 đặc tính của Niết bàn

24 T11, 2021
24 T11, 2021
Người đệ tử tự trang nghiêm mình làm đẹp ngôi nhà Phật Pháp

Trong nhà Phật rèn phong cách của người đệ tử rất kỹ. Người xuất gia phải có phong cách thanh thoát, nhẹ nhàng nhưng trang nghiêm...

4 685

Người đệ tử tự trang nghiêm mình làm đẹp ngôi nhà Phật Pháp

15 T11, 2021
15 T11, 2021
Ngũ uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức) và lợi ích của việc quán chiếu ngũ uẩn

Ngũ uẩn hay còn gọi là ngũ ấm. “Ngũ” gồm năm yếu tố: sắc, thọ, tưởng, hành, thức; “uẩn” là sự tích tụ; “ấm” là che đậy, trùm phủ.

10 2865

Ngũ uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức) và lợi ích của việc quán chiếu ngũ uẩn

14 T11, 2021
14 T11, 2021
Cúng dường là gì? Cách cúng dường để sinh ra nhiều phước báu nhất

Cúng dường là một trong những phương pháp tu tập theo lời Đức Phật dạy, giúp hàng đệ tử tại gia được tăng trưởng phước báu không chỉ về sức khỏe, thọ mạng...

14 4708

Cúng dường là gì? Cách cúng dường để sinh ra nhiều phước báu nhất