Cúng dường là gì? Cách cúng dường để sinh ra nhiều phước báu nhất

Cúng dường là một trong những phương pháp tu tập theo lời Đức Phật dạy, giúp hàng đệ tử tại gia được tăng trưởng phước báu không chỉ về sức khỏe, thọ mạng, dung sắc mà còn được trí tuệ, danh thơm tiếng tốt, được hạnh phúc an vui ngay trong hiện đời và nhiều đời sau.

Để có được nhiều lợi ích tốt đẹp như vậy thì chúng ta phải cúng dường đến đối tượng nào, với tâm ý như thế nào?

Kính mời quý Phật tử cùng đón đọc bài viết dưới đây để hiểu đúng về sự cúng dường.

Cúng dường là gì?

Cúng dường là một hình thức bố thí. “Bố” là rộng, “thí” là cho ra. Bố thí hay cúng dường đều là những việc làm cho ra. Cho ra với người trên gọi là cúng dường, còn với người dưới gọi là bố thí.

Các yếu tố cần có để việc cúng dường được nhiều phước báu nhất?

1. Đối tượng được cúng dường

Trong kinh Tăng Chi Bộ I, chương 2, phẩm Tâm thăng bằng, phần Đất, Đức Phật dạy ông Cấp Cô Độc: “Có hai hạng người, này gia chủ, đáng được cúng dường ở đời: Hữu học và vô học. Đối với hai hạng người này đáng được cúng dường ở đời, này gia chủ, ở đây cần phải bố thí cúng dường”.

Hạng hữu học

Đó là những bậc xuất gia tu đạo nhưng chưa chứng quả vị A La Hán. Họ mới đang hướng về, đang nỗ lực trên con đường đi đến sự chứng quả ấy. Gọi là hạng hữu học vì hạng người này còn tiếp tục phải học, tu hành, rèn luyện.

Hạng vô học

Đó là những vị đã chứng quả Thánh A La Hán, bản tâm thanh tịnh, trí tuệ sáng suốt. “Vô học” ở đây là không phải học nữa vì sự tu tập của các Ngài đã thành tựu viên mãn.

Đức Phật gọi những bậc A La Hán là Ứng Cúng, nghĩa là các Ngài là những bậc rất xứng đáng nhận được sự cúng dường. Các Ngài xứng đáng là ruộng phước cho cả trời, người nên những ai biết gieo trồng nhân lành vào các Ngài thì phước báu đều rất lớn, vô lượng.

2. Tâm của người cúng dường

Trong kinh Tăng Chi Bộ I, chương 2, phẩm Tâm thăng bằng, phần Đất, Đức Phật cũng dạy rằng:

“Hữu học và Vô học

Cả hai ở trong đời

Đều đáng được cúng dường

Đối với người dâng lễ

Họ giữ thân chánh trực

Cả lời nói ý nghĩ

Phước điền người dâng cúng

Đây thí có quả lớn”.

Người cúng dường phải giữ thân tâm chính trực, ngay thẳng; lời nói, ý nghĩ ngay chính thì phước báu rất lớn. Nếu chúng ta cúng dường với tâm không ngay chính, có mưu đồ thì phước không lớn, không được như ý mình.

Ngoài ra, chúng ta nên học hạnh của Đức Phổ Hiền Bồ Tát là “Quảng tu cúng dường”. Tức là phát nguyện cúng dường với tâm rộng lớn, không ích kỷ, hẹp hòi, không so đo tính toán.

Trong kinh Hiền Ngu, phẩm thứ hai mươi mốt “Hai vợ chồng nghèo”, có kể câu chuyện về vợ chồng người ăn mày có mỗi cái khố nhưng sẵn sàng đem chiếc khố duy nhất cúng dường Ngài Xá Lợi Phất. Qua đó, chúng ta thấy, không phải tiền nhiều, vàng nhiều mới gọi là sự cúng dường rộng lớn mà ở tâm rộng lượng dám xả thí.

Cho nên, phước báu tùy ở nơi tâm lượng chứ không hoàn toàn tùy thuộc nơi phẩm vật. Cúng dường, bố thí dù một hạt gạo cho một con kiến mà được tâm Ba-la-mật thì phước vẫn vô lượng.

Còn nếu chúng ta mang cả kho gạo đến cúng chùa mà khởi tâm cống cao, ngã mạn, khoe khoang, kể lể, bắt các sư vì chúng ta mà làm thế này thế kia thì đó không phải là tâm cúng dường mà là tâm buôn bán đổi chác.

3. Vật phẩm cúng dường

Chúng ta muốn có phúc báu chân thật thì chúng ta phải chân thật. Ví dụ: chúng ta đi lấy trộm của người để đem đi cúng dường thì phước báu không có được bao nhiêu, rất ít. Tức là vật phẩm cúng dường phải của chúng ta, do chúng ta làm ra thì phước báu mới chân thật.

Và vật phẩm cúng dường ấy phải thanh tịnh phù hợp với người nhận vật cúng dường.

Những câu chuyện về công đức thù thắng của việc cúng dường Phật và chúng Tăng

Trong kinh Phật có những câu chuyện kể về công đức thù thắng của việc cúng dường Tam Bảo, mang đến lợi ích lớn cho người bố thí như 3 câu chuyện dưới đây:

1. Câu chuyện Thiên tử Inđaka cúng dường Tam Bảo được hào quang rực rỡ

Trong Tích truyện Pháp Cú, Phật kể về tiền kiếp của Thiên tử Inđaka. Trước khi sinh lên cõi Trời, ông từng là người siêng năng bố thí, cúng dường và tu tạo các việc phúc thiện trong Tam Bảo. Sau mãn kiếp người, ông được sinh lên cõi Trời, trở thành một vị chư Thiên có uy đức và có hào quang rất lớn và đẹp đẽ. Trong những lần chúng chư Thiên hội họp, hào quang của Thiên tử Inđaka tỏa rạng rực rỡ lấn át cả vua cõi Trời.

2. Câu chuyện bà lão nghèo nhờ cúng dường cơm cháy cho Ngài Ca Diếp được sinh Thiên

Trong bài kinh “Lâu đài của người cho cơm cháy” kể câu chuyện về Tôn giả Ma Ha Ca Diếp tế độ cho một bà già ăn mày nghèo khổ.

Vào một hôm khi đi khất thực, Ngài Ca Diếp quán xét biết là bà lão ăn mày nghèo sắp chết, nếu chết sẽ đọa địa ngục do ác nghiệp của bà.

Với tâm từ bi tế độ cho bà lão để thoát khỏi địa ngục và nhờ phước thiện bố thí, bà có thể được sinh lên cõi trời, Ngài Đại Ca Diếp đã quyết định đi đến để khất thực ở chỗ bà lão.

Hôm ấy, bà đi xin được mỗi một miếng cơm cháy để ăn.

Ngài Đại Ca Diếp đứng trước mặt bà lão và đứng mãi nên bà vừa kính trọng vừa sợ, kính Ngài nhưng bà không hiểu và bà nghĩ có miếng cơm cháy sao dám cúng cho Tôn giả Đại Ca Diếp được, nên thỉnh Ngài đi nơi khác.

Ngài vẫn đứng yên không đi đâu. Nhiều người đến xin cúng dường, quỳ dưới chân Ngài nhưng Ngài vẫn không mở bình bát. Bà lão nghĩ là Ngài Đại Ca Diếp muốn tế độ cho bà, lúc này bà phát sinh đức tin trong sạch muốn được cúng dường đến Ngài, bà liền dâng miếng cơm cháy cúng dường vào bình bát của Ngài.

Tôn giả Đại Ca Diếp liền mở nắp bình bát đón nhận miếng cơm cháy của bà và thọ dụng miếng cơm cháy ngay trước mắt bà lão, rồi chú nguyện, mong bà được hưởng những phúc báu tốt lành. Sau khi thọ thực xong, Ngài hồi hướng công đức phước báu cho bà. Trong ngày hôm ấy thì bà ấy mất và liền được sinh lên cõi trời Hóa Lạc.

3. Ngài Xá Lợi Phất cúng dường Tăng chúng cứu mẹ thoát khỏi ngạ quỷ

Trong Tiểu bộ kinh, phẩm Ngạ quỷ sự có câu chuyện Ngài Xá Lợi Phất cứu độ cho người mẹ trong nhiều kiếp trước hiện đang bị đọa làm ngạ quỷ.

Kiếp xưa, chồng của ngạ quỷ là một phú hộ giàu, chăm chỉ làm phước cúng dường nhưng bà vợ keo kiệt, bủn xỉn, không cúng dường bao giờ, thấy chúng Tăng đến thì quở mắng, rồi đuổi đi. Cho nên sau kiếp ấy, bà chết bị đọa xuống địa ngục rồi tái sinh lên làm một ngạ quỷ.

Khi nhớ lại trong tiền kiếp, bà có người con bây giờ là Đại đức Xá Lợi Phất - đệ tử bậc nhất của Đức Phật, bà tính cách để đến xin Ngài cứu.

Nữ ngạ quỷ đến tinh xá, đòi gặp Ngài Xá Lợi Phất và bị chư Thiên giữ cổng không cho vào. Bà mới nói tiền kiếp từng là mẫu thân của Tôn giả Xá Lợi Phất nên đã được đồng ý cho vào.

Tôn giả Xá Lợi Phất gặp nữ ngạ quỷ và được biết do ác nghiệp mà ngạ quỷ phải chịu quả khổ.

Ngài nói chuyện này với Tôn giả Mục Kiền Liên, tiếp đó Ngài Mục Kiền Liên đến gặp vua Bình Sa kể lại câu chuyện Ngài Xá Lợi Phất gặp ngạ quỷ mà tiền kiếp là mẹ của Ngài Xá Lợi Phất và xin vua giúp đỡ. Đức vua quyết định xây dựng bốn cái thất và dâng lên cúng dường Ngài Xá Lợi Phất. Sau đó, Ngài Xá Lợi Phất phát nguyện cúng dường bốn cái thất đến Tăng chúng và hồi hướng phước báu đến cho nữ ngạ quỷ.

Ngay sau khi được thọ hưởng phần phước báu, nữ ngạ quỷ liền bỏ thân ngạ quỷ, sinh lên làm Thiên nữ có hào quang rực rỡ, thân hình xinh đẹp, y phục lộng lẫy và có lâu đài nguy nga tráng lệ, đầy đủ của cải, hưởng sự an lạc cao quý trong cõi Trời.

Như vậy, từ thời Đức Phật tại thế, việc cúng dường lên Tam Bảo đã được thực hành và nhiều chúng sinh nhờ có tâm tịnh tín cúng dường mà thoát khỏi đau khổ, hưởng được hạnh phúc, an lạc trong hiện đời này và nhiều đời sau.

Qua bài viết, mong rằng, quý Phật tử hiểu được sự cúng dường, trân quý Pháp cúng dường mà Đức Phật dạy để chính mình cũng như gia đình được lợi ích.

Nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!