Lễ Vesak: 3 sự kiện chấn động lịch sử và con đường đến hạnh phúc đích thực

Đại lễ Vesak là ngày lễ thiêng liêng của hàng triệu tín đồ Phật giáo nhằm kỷ niệm 3 sự kiện trọng đại trong cuộc đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Phía sau dấu mốc lịch sử chấn động ấy là những bài học giáo Pháp sâu sắc, mở ra lộ trình giúp con người vượt qua nghịch cảnh, đạt đến an vui trọn vẹn trong hiện tại lẫn vị lai. Hãy cùng điểm lại chi tiết 3 sự kiện "có một không hai" này và ứng dụng những thông điệp ý nghĩa vào cuộc sống qua bài viết sau đây.     

Vesak là gì? 

Vesak là ngày lễ tam hợp, kỷ niệm 3 sự kiện trọng đại của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni: Đản sinh, thành đạo và nhập Niết bàn.

- Thời gian: Theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy, cả ba sự kiện này đều diễn ra vào ngày trăng tròn tháng Tư âm lịch (Rằm tháng Tư).  

- Sự công nhận quốc tế: Ngày 15 tháng 12 năm 1999, tại Hội nghị lần thứ 54 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, lễ kỷ niệm ngày Vesak đã được chính thức công nhận và thừa nhận. Đây là một vinh dự đặc biệt dành cho Phật giáo vì những đóng góp giá trị cho nhân loại: Phật giáo là tôn giáo hòa bình, yêu thương, trí tuệ và đem lại hạnh phúc cho con người.  

Vesak - kỷ niệm 3 sự kiện chấn động lịch sử đưa đến hạnh phúc, an vui cho nhân loại 

1. Đức Phật đản sinh - hy hữu như hoa ưu đàm ngàn muôn năm mới nở

Đây là sự kiện bậc Bồ tát Nhất Sinh Bổ Xứ (Hộ Minh Bồ tát) - vị Thiên chủ cõi trời Đâu Suất hạ sinh xuống trần gian, tiếp tục thực hành công hạnh cứu khổ chúng sinh trong một kiếp cuối cùng trước khi đạt thành quả vị Phật Chánh Đẳng Chánh Giác. 

- Thời gian và địa điểm đản sinh: Vào năm 624 trước Tây lịch, tại vườn Lâm Tỳ Ni thuộc thành Ca Tỳ La Vệ, Thái tử Tất Đạt Đa (sau này là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni) ra đời. 

- Tâm nguyện tối thượng: Khi Bồ tát nhập thai mẹ để thị hiện đản sinh ở đời, Ngài mang theo tâm nguyện cứu độ chúng sinh từ ba a tăng kỳ kiếp hành Bồ tát đạo. Kinh Một Sự Xuất Hiện Vi Diệu, Đức Phật dạy: Thế Tôn, khi xuất hiện ở đời, đem lại hạnh phúc và an lạc cho số đông, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người. 

- Những sự kiện nhiệm màu: Khi thị hiện, Bồ tát nhập thai mẹ qua hình tượng voi trắng sáu ngà ngậm cành sen trắng. Ngài ở trong bụng mẹ như đang ngự trong một cung điện tráng lệ, được chư Thiên che chở bằng gấm vóc, không hề bị nhiễm máu huyết của thân mẫu… Khi vừa hạ sinh, Thái tử liền bước đi bảy bước, mỗi bước có một đóa sen nâng gót; rồi một tay chỉ trời, một tay chỉ đất, dõng dạc tuyên bố: “Thiên thượng thiên hạ/Duy ngã độc tôn/Nhất thiết thế gian/Sinh lão bệnh tử” và rất nhiều điều nhiệm màu khác. 

Xem thêm: 3 sự kiện đặc biệt khi Đức Phật đản sinh 

- Ý nghĩa: Hàng tỷ tỷ năm của thế gian mới có một Đức Phật xuất hiện nên đây là một sự kiện vô cùng hy hữu và hiếm có. Và sự xuất hiện này như ánh sáng rạng ngời xua tan đêm dài tăm tối của vô minh, vô lượng kiếp luân hồi đau khổ; mở ra đại lộ giải thoát và mang lại hạnh phúc chân thật (chân hạnh phúc) cho muôn loài. 

Xem thêm: Sự xuất hiện đặc biệt nhất trên thế gian của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni 

2. Đức Phật thành đạo - đánh dấu sự ra đời của đạo Phật

Đức Phật thành đạo là sự kiện Thái tử Tất Đạt Đa trở thành bậc Toàn Giác (giác ngộ toàn triệt) và chứng quả vị tối hậu trở thành Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. 

- Thời gian thành đạo: Theo Phật giáo phát triển, Đức Phật thành đạo năm 30 tuổi; theo Phật giáo nguyên thủy, Đức Phật thành đạo năm 35 tuổi. 

- 49 ngày đêm thiền định chiến đấu nội tâm chứng đạt quả vị Phật: Sau cuộc "xả ly vĩ đại", từ bỏ cung vàng điện ngọc, 6 năm thực hành khổ hạnh cực đoan nơi rừng già, Thái tử Tất Đạt Đa đã trải qua 49 ngày đêm thiền định, chiến đấu nội tâm cực kỳ cam go dưới gốc cây Bồ đề với lời nguyện sắt đá: Nếu không đạt đạo (sáng tỏ chân lý) thì dù thịt nát xương tan cũng không rời khỏi cội cây. 

Đến đêm thứ 49, khi tâm hoàn toàn lắng trong, an định, thuần tịnh, dứt sạch phiền não, Ngài thấu tỏ mọi lẽ huyền vi của vũ trụ này, thấy rõ mọi nguyên nhân, nguồn gốc của vạn sự và tất cả kiếp nhân sinh. 

Xem thêm: 3 thành tựu siêu việt Đức Phật chứng đạt trong đêm Ngài thành đạo

- Ý nghĩa: Sự kiện Đức Phật thành đạo là dấu mốc quan trọng, chính thức khai sinh ra đạo Phật và mở ra con đường đi đến giải thoát luân hồi sinh tử, hạnh phúc chân thật cho nhân loại. 

3. Đức Phật nhập Niết bàn - viên mãn một đời giáo hóa, để lại di sản vô giá cho nhân loại

Đây là sự kiện diễn ra tại rừng Sala (Câu Thi Na, Ấn Độ), Đức Thế Tôn từ giã cõi trần gian vào cảnh giới Niết bàn của chư Phật. Trong đạo Phật, Niết bàn nghĩa là an lạc tuyệt đối, vĩnh cửu, bất sinh bất diệt và không còn khổ đau. 

- Thời gian: Đức Phật nhập Niết bàn vào năm 80 tuổi (năm 544 trước Tây lịch) sau một cuộc đời hóa độ vô số chúng sinh chuyển mê khai ngộ, chứng đắc giải thoát. 

- Lời căn dặn tối hậu: Khi biết Đức Thế Tôn sắp tịch diệt Niết bàn, một số Tỳ kheo tâm còn phàm phu, không ngăn được sự ưu sầu, luyến tiếc đối với đấng Đạo Sư đã chảy nước mắt, khóc than vô cùng bi lụy. Với tâm bi mẫn, Đức Thế Tôn để lại những lời huấn thị với các thầy Tỳ kheo, để các thầy biết rằng vẫn còn giáo Pháp và giới luật để y theo tu hành.  

Xem thêm: Lời di huấn cuối cùng của Đức Phật trước khi nhập Niết bàn

- Những điều nhiệm màu: Vào khoảnh khắc Đức Thế Tôn xả bỏ thọ mạng và nhập Niết bàn, quả địa cầu chấn động, sấm trời vang dậy, tóc lông dựng ngược vì oai đức vô lượng của Ngài. Ánh dương trí tuệ vụt tắt khiến tất cả chư Thiên, muôn loài đều rất tiếc thương. Sau lễ trà tỳ (hỏa táng), nhục thân của Ngài biến thành những viên Xá lợi quý báu. 

Xem thêm: 7 sự kiện vi diệu, linh thiêng khi Đức Phật nhập Niết bàn

- Ý nghĩa: Đức Phật Niết bàn là sự viên mãn một đời giáo hóa, dành trọn cho hạnh phúc và an lạc của tất cả chúng sinh. Ngài đã để lại giáo Pháp bất tử, mở ra con đường đi đến cõi Niết bàn - hạnh phúc chân thật cho chúng ta. 

3 bài học từ Vesak để cuộc sống hạnh phúc, an vui chân thật và bền lâu 

Đại lễ Vesak (Tam hợp) kỷ niệm ba sự kiện trọng đại trong cuộc đời Đức Phật (đản sinh, thành đạo và nhập Niết bàn) mang lại những bài học sâu sắc giúp con người đạt được an vui và hạnh phúc chân thật bằng cách thay đổi nhận thức và lối sống. 

1. Trân quý thân người để sống không uổng phí  

- Ở cõi người là duyên tu quý nhất: Đức Phật giáng sinh ở cõi người. Bởi ở cõi người có khổ có vui nên chính là cảnh giới thuận duyên nhất cho chúng ta giác ngộ và tu tập. Chính vì thế, Đức Thế Tôn cũng lựa chọn giáng sinh ở cõi này. 

- Thân người khó được: Một khi mất thân người, vạn kiếp không trở lại được. Như trong kinh Sanh Làm Người Là Khó, Đức Phật dạy: Ví như có người quăng một khúc gỗ có một lỗ hổng vào biển lớn. Tại đấy có con rùa mù, sau một trăm năm mới nổi lên một lần. Xác suất con rùa mù này có thể chui cổ vào lỗ hổng của khúc gỗ còn nhanh hơn kẻ ngu, khi đã rơi vào đọa xứ được sanh làm người trở lại. 

- Cảnh tỉnh về vô thường: Mặc dù Đức Phật có khả năng kéo dài thọ mạng đến một kiếp hoặc nhiều kiếp, nhưng Ngài đã quyết định xả thọ vào năm 80 tuổi để chúng sinh biết trân quý giáo Pháp và tự thân nỗ lực tu tập được lợi ích. Đức Phật nhập Niết bàn, các vị Thánh Tăng cũng nhập Niết bàn, thể hiện ai rồi cũng sẽ chịu sự chi phối của quy luật vô thường.  

- Việc nên làm: Mỗi chúng ta phải biết trân quý, nỗ lực tích lũy thật nhiều thiện căn, tinh tấn tu tập các công đức và bòn mót phước đức ngay trong một kiếp người ngắn ngủi này.

2. Chiến thắng chính mình để đạt được hạnh phúc chân thật

- Đức Phật đã chiến thắng chính mình để đạt thành quả vị Phật: Trong 49 ngày đêm thiền định dưới cội Bồ đề, Ngài đã chiến thắng ma vương. Ma vương thực chất chính là phiền não ma, nội tâm của chính chúng ta.

- Cần nhận diện và đoạn trừ tâm phiền não: Tâm phiền não là đầu mối của mọi tai ương, khổ lụy trong đời người. Cho nên, chúng ta phải tiêu diệt, chiến đấu và dẹp trừ “giặc” phiền não. Và Đức Phật ca ngợi cuộc chiến đấu, trận chiến đấu ở ngay tâm mình này là trận chiến đấu vĩ đại nhất: “Dẫu tại bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng thắng chính mình, ấy chiến thắng tối thượng”. 

Chiến thắng chính mình là thắng những tâm bất thiện, chán đời, tuyệt vọng, buông lung, lười biếng của bản thân. Có như vậy, ta mới có thể bước vào vương quốc hạnh phúc chân thật. 

- Hạnh phúc chân thật: Hạnh phúc chân thật là khi tâm hoàn toàn thanh thản, không bị các phiền não quấy rầy, làm khổ; đồng thời, trước tất cả nghịch cảnh, ta cũng không bị chi phối, ảnh hưởng. Đây chính là hạnh phúc mà Đức Phật muốn chúng ta đạt được và Ngài đã chỉ ra con đường vươn tới đó. 

3. Tạo động lực để bản thân hoàn thiện và cao đẹp hơn

- Tất cả chúng sinh đều có đức tướng, trí tuệ Như Lai: Đức Phật từng dạy “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành”. Và sau khi chứng đạo, Ngài cũng thấy biết rõ rằng, tất cả chúng sinh đều có một trí tuệ toàn giác như Ngài, chỉ là chúng ta chưa biết cách khai thác, khám phá nó. 

- Cơ hội trở thành bậc toàn bích, toàn diện về mọi mặt: Đức Phật là một con người có thật bằng xương bằng thịt, trải qua quá trình tu hành thực tế và đắc thành quả vị Phật, đạt được giải thoát Niết bàn (sự an lành, hạnh phúc tuyệt đối). Sự thật lịch sử này tiếp thêm cho chúng ta động lực và niềm tin kiên cố rằng bản thân mình cũng có cơ hội để tu tập đạt được như Ngài.  

- Tinh tấn thực hành lời Phật dạy: Từ niềm tin trên, chúng ta cần quay về khám phá “vườn” tâm của mình để trí tuệ dần bừng sáng. Đồng thời, tinh tấn thực hành giáo Pháp của Phật, đừng phóng dật và buông lung như lời Đức Thế Tôn căn dặn trước khi nhập diệt. Dù đã nhập Niết bàn, Ngài vẫn để lại giáo Pháp bất tử, mở ra con đường cho chúng sinh đi đến chân hạnh phúc. Bên cạnh đó, được gặp giáo Pháp của Phật là một trong 20 điều khó của kiếp người. Cho nên, ta cần phải tin chắc và chăm chỉ ứng dụng thực hành. 

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về lễ Vesak tam hợp. Hy vọng rằng, qua những sự kiện vi diệu có thật trong lịch sử nhân loại về một bậc vĩ nhân cao quý, quý vị sẽ tăng trưởng lòng tin với Phật Pháp, chăm chỉ ứng dụng thực hành lời Phật dạy để hoàn thiện bản thân, tăng trưởng phúc lành, trí tuệ và sự an vui. 

Quý vị cũng có thể tìm hiểu thêm những hướng dẫn chi tiết trong việc ứng dụng Phật Pháp để tư duy, giải quyết các vấn đề trong cuộc sống tại chuyên mục Phật Pháp ứng dụng. Ngoài ra, nếu còn điều gì thắc mắc, quý vị vui lòng để lại bình luận tại bài viết, gửi về chuyên mục Hỏi đáp Phật Pháp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, thân tâm thường lạc.