Ngũ phúc là gì? Hiểu đúng để cuộc sống an vui, hạnh phúc

Ngũ phúc là năm phước báu ai cũng mong muốn trong đời sống tại gia. Tuy nhiên, nhiều người đang nhầm tưởng treo tranh hay đá phong thủy sẽ có được phúc lành. Theo giáo lý đạo Phật, ngũ phúc không đến từ vật phẩm bên ngoài mà từ nhân quả và sự tu dưỡng của mỗi người. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng về ngũ phúc và cách thực hành để gieo trồng năm hạt giống hạnh phúc này.

Ngũ phúc là gì? 

“Ngũ phúc” là năm phúc báu, gồm: khỏe mạnh, sống lâu; giàu có, thịnh vượng; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh. Người hội đủ cả năm phúc báu này được coi là toàn diện. 

Ngũ phúc lâm môn là gì?

Ngũ phúc lâm môn là năm điều phúc lành “chạy vào cửa nhà”, đem lại cuộc sống an vui, hạnh phúc và sung túc cho gia đình.

Trong dân gian, người ta thường treo chữ “ngũ phúc lâm môn” hoặc chữ “Phúc” ngược với ý nghĩa mời gọi phúc lộc đến nhà (chữ “Phúc” ngược gọi là phúc đáo - không để phúc chạy đi mất). 

Tuy nhiên, theo quan điểm Phật giáo, phúc họa không phụ thuộc vào các biểu tượng bên ngoài mà mà do chính hành động và tâm niệm của mỗi người chiêu cảm. Khi chúng ta chăm chỉ tu dưỡng, làm việc thiện và tích lũy phúc báu thì những điều tốt đẹp sẽ đến.

Trong kinh Nhân quả, Đức Phật dạy giàu sang hay nghèo hèn, chịu khổ vô cùng hoặc hưởng phước vô lượng đều do nhân duyên từ trước cảm quả báo.

5 cách để vun bồi ngũ phúc 

Đức Phật dạy cách có được năm phúc lành như sau:

1. Để mạnh khỏe và sống lâu

Để được sống lâu theo kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, chúng ta cần thực hành gieo các nhân thiện và tránh các nhân bất thiện sau:

- Nhân nên gieo: Tự mình không sát sinh; khuyên người không sát sinh; khen ngợi việc không sát sinh; thấy người khác không sát sinh, tâm sinh vui mừng; thấy người bị giết, tìm cách cứu thoát; thấy người sợ chết, an ủi tâm họ; thấy người sợ hãi, bố thí sự không sợ hãi; thấy người bị các thứ khổ, khởi tâm thương xót; thấy người đang được cấp cứu, khởi tâm đại bi; dùng các thức uống ăn bố thí cho chúng sinh.

- Nhân nên tránh: Tự làm việc sát sinh; khuyên người khác sát sinh; khen ngợi phương pháp giết hại; thấy giết hại sinh tâm vui theo; đối với những người mình oán ghét, muốn khiến họ bị tiêu diệt; thấy người mình oán ghét bị tiêu diệt rồi, sinh tâm vui mừng; phá hoại bào thai của người (phá thai); dạy người tự hủy hoại (thân mình); xây dựng lò giết mổ, sát hại chúng sinh; dạy người gây chiến tranh, giết hại lẫn nhau.

Để được khỏe mạnh theo kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, chúng ta cần thực hành gieo các nhân thiện và tránh các nhân bất thiện sau:

- Nhân nên gieo: Không thích đánh đập tất cả chúng sinh; khuyên người khác không đánh đập; khen ngợi việc không đánh đập; thấy người không đánh đập, tâm sinh hoan hỷ; cúng dường cha mẹ và những người bệnh tật; thấy Hiền Thánh bệnh, bèn chăm sóc cúng dường; thấy người oán thù hết bệnh, tâm sinh hoan hỷ; thấy người bệnh khổ, bố thí thuốc hay, cũng khuyên người khác giúp đỡ; chúng sinh bệnh khổ, khởi tâm thương xót; đối với các thức uống ăn, hay tự tiết chế.

- Nhân nên tránh: Vui thích đánh đập tất cả chúng sinh; khuyên người khiến đánh đập; khen ngợi việc đánh đập; thấy người bị đánh đập, tâm sinh vui mừng; não loạn cha mẹ, khiến họ sinh tâm lo buồn; não loạn Hiền Thánh; thấy kẻ thù bệnh khổ, tâm sinh hoan hỷ; thấy kẻ thù hết bệnh, tâm sinh không vui; với kẻ oán thù bị bệnh, cho thuốc điều trị khiến họ không hết; ăn đêm không tiêu, lại ăn thêm nữa.

2. Để giàu có

Để có được tài sản theo kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, chúng ta cần thực hành gieo các nhân thiện và tránh các nhân bất thiện sau:

- Nhân nên gieo: Tự xa lìa việc trộm cướp; khuyên người không trộm cướp; khen ngợi việc làm không trộm cướp; thấy người không trộm cướp, tâm sinh hoan hỷ; cung cấp tài sản nuôi sống cha mẹ; cúng dường những vật cần thiết cho Hiền Thánh; thấy người được lợi, tâm sinh hoan hỷ; thấy người cầu lợi, tìm cách trợ giúp; thấy người thích bố thí, tâm sinh vui vẻ; thấy người đời đói rét, tâm sinh thương xót.

- Nhân nên tránh: Tự làm việc trộm cướp; khuyên người trộm cướp; khen ngợi việc trộm cướp; thấy người trộm cướp, tâm sinh hoan hỷ; cắt giảm tài sản của cha mẹ; chiếm đoạt tài sản của Hiền Thánh; thấy người được lợi, tâm không hoan hỷ; gây trở ngại, làm khó dễ người khác được lợi; thấy người bố thí, không sinh tâm tùy hỷ; thấy người đời bị thiên tai đói kém, tâm không thương xót mà lại sinh hoan hỷ.

3. Để gia đình hạnh phúc

Để gia đình hạnh phúc, vợ chồng phải giữ lòng trinh thuận, thủy chung và tuyệt đối không ngoại tình. Theo kinh Giáo Thọ Thi Ca-La-Việt, Đức Phật dạy 10 nguyên tắc cốt lõi cho chồng và vợ để xây dựng gia đình an ổn, không sợ hãi như sau:

5 bổn phận của người chồng đối với vợ:

- Kính trọng vợ;

- Không bất kính đối với vợ;

- Trung thành với vợ;

- Giao quyền hành cho vợ;

- Sắm đồ nữ trang cho vợ.

5 bổn phận của người vợ đối với chồng:

- Thi hành tốt đẹp bổn phận của mình;

- Khéo tiếp đón bà con;

- Trung thành với chồng;

- Khéo gìn giữ tài sản của chồng;

- Khéo léo và nhanh nhẹn làm mọi công việc.

4. Để danh thơm tiếng tốt

Để có được danh thơm tiếng tốt, mọi người yêu quý, tin tưởng; con người cần thực hành sự chân thật trong lời nói và đảm bảo lời nói đi đôi với việc làm. Trong kinh Hiền Ngu, Đức Phật dạy rằng không nói dối thì sẽ được mọi người kính trọng yêu mến, tin theo.

5. Để trí tuệ sáng suốt, thông minh

Để được trí tuệ sáng suốt, chân chánh, chúng ta cần:

1. Chừa bỏ tật xấu, nghiện ngập

Chúng ta phải chừa bỏ rượu chè, ma túy, cờ bạc,... Bởi đó là những tác nhân khiến chúng ta bị mê man tâm trí, tiêu hao trí tuệ. 

2. Tu tập thiền định

Tu tập thiền định cũng giúp phát sinh trí tuệ. Thiền là phương pháp để điều phục, huấn luyện, quản trị tâm khiến cho tâm trở nên dễ sử dụng, lắng dịu và an định. Khi tâm an định thì trí sáng tỏ, được thông minh, sáng suốt.

3. Thực hành mười nghiệp để được trí chân chánh (theo kinh Nghiệp Báo Sai Biệt)

(1) Khéo hay thưa hỏi Sa-môn, Bà-la-môn trí tuệ;

(2) Giảng nói pháp lành;

(3) Nghe kĩ nhớ mãi không quên chánh pháp;

(4) Thấy người nói pháp luật chân chánh, khen ngợi: “Lành thay!”; 

(5) Thích nói chánh pháp;

(6) Gần gũi người trí chân chánh;

(7) Bảo vệ chánh pháp;

(8) Siêng năng huân tập nghe nhiều;

(9) Lìa xa tà kiến;

(10) Thấy người si ác, không sinh tâm khinh chê.

Mong rằng, qua bài viết này, các bạn sẽ hiểu đúng về ngũ phúc và ngũ phúc lâm môn; đồng thời biết cách rèn luyện, tu dưỡng để có được năm phúc báu: khỏe mạnh và sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.

Ngoài ra, các bạn có thể tìm hiểu thêm những chia sẻ Phật Pháp để ứng dụng thực hành trong cuộc sống tại chuyên mục Tu tập - Giác ngộ. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!