Địa ngục là gì? Giải mã tội báo và lời Phật dạy để thoát khổ

Địa ngục là khái niệm quen thuộc trong nhiều tôn giáo và tín ngưỡng, nhưng với một người bình thường thì cảnh giới này vô cùng bí ẩn, bởi không phải ai cũng có thể thấy hay trải nghiệm. Cho nên có rất nhiều hoài nghi xoay quanh địa ngục và những hình phạt khủng khiếp ở nơi đây. 

Bài viết dưới đây sẽ giải đáp các hoài nghi trên dựa vào kinh điển Phật giáo, giúp bạn có cái nhìn đúng đắn về địa ngục, đồng thời biết cách để không rơi vào cảnh giới khổ đau này!

Địa ngục là gì?

Địa ngục trong các tôn giáo đều chỉ chung một nơi rất đau khổ, nơi giam cầm, tra tấn và thực hiện các hình phạt đối với những người có tội khi sống trên trần gian.  

Theo kinh điển Phật giáo, chúng sinh sau khi chết sẽ luân chuyển, tái sinh vào một trong sáu cõi luân hồi gồm: cõi Trời, cõi Thần, cõi người, cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ, cõi địa ngục. Trong đó, địa ngục là cõi thấp nhất. Nơi đây là chỗ bất lạc, không an vui; chỗ chúng sinh phải trả những nghiệp báo nặng. 

Như trong kinh Lương Hoàng Bảo Sám có ghi: “Thống khổ trong Địa ngục không thể kể xiết, không thể chịu nổi. Tinh thần lìa khỏi thân mạng này liền sa vào địa ngục hỏa thành. Quả báo thì có đao luân gia hình, đền nợ thì có đá lửa mài thân. Mạng sống kéo dài, ôm khổ mà chịu. Dầu thoát khỏi Địa ngục cũng đọa vào Ngạ quỷ. Thân hình tiều tụy, ôm lòng đói khát, miệng khạc ra lửa, mạng sống mong manh. Chết rồi lại đọa làm súc sinh chịu bao khổ sở”. 

Địa ngục có thật không?

Hệ thống kinh điển Phật giáo đều ghi nhận có cảnh giới địa ngục. Dưới đây là những dẫn chứng ghi nhận về cõi địa ngục như sau: 

Trong bài kinh Thiên Sứ, số 130, thuộc kinh Trung Bộ 2, Đức Phật dạy rõ: Các chúng sinh hữu tình chết ở cõi này sẽ tái sinh ở cõi khác, hạ liệt hay cao sang, đẹp đẽ hay xấu xí, ở cõi lành hay cõi ác,... đều tùy theo hạnh nghiệp của họ đã gây tạo. Người nào tự thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, tùy mức độ nặng nhẹ mà đọa sinh vào các ác thú như ngạ quỷ, súc sinh và địa ngục. 

Trong kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, Đức Phật dạy: “...hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo địa ngục…, hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo chịu đủ tuổi thọ ở địa ngục, hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh chịu quả báo phân nửa tuổi thọ ở địa ngục, hoặc có nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo tạm vào địa ngục liền ra;...” 

Trong bài kệ số 309, Đức Phật dạy rằng những người ngoại tình sẽ phải gánh chịu 4 nạn, trong đó đọa địa ngục là nạn thứ tư:

“Phóng dật theo vợ người

Mắc họa, ngủ không yên,

Bị chê là thứ ba,

Đọa địa ngục, thứ bốn”.

Và còn rất nhiều các bài kinh khác Đức Phật đều nói đến địa ngục, không những mô tả cảnh giới địa ngục mà còn nói rõ vị trí của các địa ngục,... 

Địa ngục ở đâu và cảnh giới địa ngục như thế nào?

Vị trí cõi địa ngục 

Địa ngục ở rất nhiều nơi nhưng không phải nằm dưới lòng đất như chúng ta thường nghĩ. Điều này được ghi lại trong hệ thống kinh điển Phật giáo.

Trong luận Đại Tỳ Bà Sa nêu rõ có Cô địa ngục và Biên địa ngục nằm ở khắp nơi. Vì thế, có khi ngay tại vị trí ta ngồi cũng có địa ngục. Tuy nhiên, chỉ có các bậc Thánh nhân như chư Phật, các vị Bồ tát, Thánh Tăng mới có thể thấy và ra vào được cảnh giới này. Còn người phàm thì chỉ những ai có nghiệp địa ngục mới thấy và vào được cõi này. 

Trong kinh Trường A Hàm, Đức Phật nói đến vị trí của cảnh giới địa ngục như sau:

“Bên ngoài của bốn châu thiên hạ này, có tám ngàn thiên hạ bao quanh. Lại có biển lớn bao quanh tám ngàn thiên hạ. Kế đó có núi Đại Kim cang bao bọc biển lớn. Bên ngoài núi Đại kim cang này lại có núi Đại kim cang thứ hai. Giữa hai núi này là một cảnh giới mờ mịt, tối tăm; mặt trời, mặt trăng, các vị thần, trời dù có uy lực cũng không thể dùng ánh sáng soi chiếu đến đó được. Ở nơi này có tám địa ngục lớn, mỗi địa ngục lớn có mười sáu địa ngục nhỏ”. 

Trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, các địa ngục được Ngài Địa Tạng Bồ Tát nói đến nằm trong dãy núi Thiết Vi - phương Đông của cõi Nam Diêm Phù Đề. Nơi đó tối thẳm không có ánh sáng của mặt trời, mặt trăng.

Các tội bị đày xuống địa ngục

Trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, Ngài Bồ tát Địa Tạng nói về những tội phải đọa vào địa ngục Vô Gián nghìn muôn ức kiếp, cầu tạm ngừng sự đau khổ chừng khoảng một niệm cũng không được như sau:

- Bất hiếu, giết hại cha mẹ;

- Làm thân Phật chảy máu, đập phá tượng Phật, xé và giẫm đạp tranh ảnh Phật không cho người thờ cúng, hủy báng Phật Pháp, không tin kinh điển, khinh chê ngôi Tam Bảo;

- Xâm tổn của thường trụ Tam Bảo; đặt điều bịa đặt, làm ô nhục Tăng Ni; làm điều dâm loạn trong chùa chiền; giết hại sinh linh nơi chùa chiền; 

- Giả làm Sa-môn (thầy tu), lạm dụng của thường trụ, trái phạm giới luật, lừa dối Phật tử.

- Trộm cắp tài vật, đồ ăn uống, y phục,... của thường trụ, cho đến không cho mà lấy một vật.

Trong kinh Lương Hoàng Bảo Sám có nhắc đến 10 việc làm khiến chết đọa địa ngục như sau: 

1) Là ý không chuyên làm lành, không tu công đức.

2) Là tham ăn như cọp đói kia không khác.

3) Là say mê tửu sắc, ôm lòng độc hại.

4) Là thường tập ngu si, không nghe lời can gián.

5) Là tự ỷ sức mình, làm các việc ác.

6) Là ưa giết chúng sanh, lấn hiếp người cô quả.

7) Là thường làm bạn với kẻ ác.

8) Là xâm lấn phạm vi của người.

9) Là lời nói không chơn thật.

10) Là không thương mọi loài, làm các nghiệp ác.

Trong kinh Nghiệp Báo Sai Biệt nói đến 10 nghiệp hay khiến chúng sinh bị quả báo địa ngục như sau: “Một là thân làm việc cực ác (Đề-bà-đạt-đa tạo tội ngũ nghịch: làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp Tăng, giết chết Tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc đã chứng A-la-hán); hai là miệng nói lời cực ác; ba là ý nghĩ điều cực ác; bốn là khởi chấp đoạn kiến (chết rồi là hết, không tin có kiếp sau v.v…); năm là khởi chấp thường kiến (chúng sinh trước sau không thay đổi, không tin luật nhân quả v.v…); sáu là khởi kiến chấp không có nguyên nhân; bảy là khởi kiến chấp không có người làm; tám là khởi kiến chấp không (người học thiền không có căn bản dễ bị bệnh này); chín là khởi kiến chấp một bên; mười là không biết đền ân đáp nghĩa”.

Các tầng địa ngục 

Có quan điểm cho rằng, địa ngục có 18 tầng. Điều này không hoàn toàn như vậy. Việc phân chia 18 tầng địa ngục có thể lý giải như sau: Do mỗi chúng sinh có 6 căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), đối với bên ngoài là 6 trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp), phát sinh ra 6 thức (nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức). Cộng cả ba lại thành 18. Hoặc 6 thức nhân với 3 thời (quá khứ, hiện tại, vị lai) thành 18. Cho nên gọi là 18 tầng địa ngục. 

Thực chất, có rất nhiều địa ngục nhưng phân tầng thì phân chia thế nào cũng được, có thể phân thành 18 tầng như quan điểm trên. Tuy nhiên, ở đây, cần hiểu giống như tòa nhà cao 18 tầng, nhưng trong 18 tầng có hàng ngàn, hàng vạn phòng.

Cảnh địa ngục và những hình phạt dưới địa ngục 

Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, phẩm thứ ba “Quán chúng sanh nghiệp duyên” mô tả rõ cảnh địa ngục như sau: “Giáp vòng ngục thành hơn tám muôn dặm, thành đó thuần bằng sắt cao đến một muôn dặm. Lửa cháy trên thành không có chỗ nào hở trống. Trong ngục thành đó có các nhà ngục liên tiếp nhau đều có danh hiệu sai khác”.

Hay trong kinh cũng mô tả về địa ngục Vô Gián: “Ngục này châu vi một muôn tám nghìn dặm, tường ngục cao một nghìn dặm, toàn bằng sắt cả. Lửa cháy hực hở suốt trên suốt dưới. Trên tường ngục rắn sắt, chó sắt, phun lửa đuổi nhau chạy bên này sang bên kia”. 

Những hình phạt tội nhân phải chịu trong địa ngục được nói rõ: “Trăm nghìn quỷ Dạ Xoa cùng với loài ác quỷ, răng nanh bén nhọn dường gươm, cặp mắt chói sáng như chớp nhoáng, móng tay cứng như đồng, móc ruột bằm chặt.

Lại có quỷ Dạ Xoa khác cầm chĩa lớn bằng sắt đâm vào mình người tội, hoặc đâm trúng miệng mũi, hoặc đâm trúng bụng lưng... rồi dồi lên trên không, lấy chĩa hứng lấy để lại trên giường. Lại có diều hâu bằng sắt mổ mắt người tội.

Lại có rắn sắt cắn đầu người tội. Nơi nóng đốt khắp trong thân thể đều lấy đinh dài đóng xuống giường, kéo lưỡi ra rồi cày bừa trên đó, lôi kéo người tội, nước đồng đổ vào miệng, dây sắt nóng đỏ quấn lấy thân người tội, một ngày một đêm, muôn lần chết muôn lần sống lại. Do vì tội nghiệp mà cảm lấy như thế, trải qua ức kiếp, không lúc nào mong ra khỏi được”.

Trong kinh Thiên Sứ, số 130, thuộc kinh Trung Bộ 2, nói rõ: Với những người bị đọa địa ngục, sau khi mệnh chung, các người coi giữ địa ngục sẽ bắt giữ thân thức người ấy và dẫn đến trước vua Diêm Ma (Diêm Vương). Lúc đó, vua Diêm Ma sẽ chất vấn người tội và tội nhân sẽ chịu những hình phạt rất đau khổ như: Bị đóng các cọc sắt nung đỏ vào tay, chân, ngực; quẳng vào vạc dầu sôi; đẩy xuống ngọn núi đầy than cháy đỏ; da, thịt, gân, xương bị cắt ra; leo lên cây gai nhọn cháy đỏ rực; bị các lá cây sắc như dao lay động cắt đứt tay, chân, mắt, mũi, thân thể,... 

Làm thế nào để không phải xuống địa ngục?

Để không phải xuống địa ngục, chúng ta nên tu tập Phật Pháp. Đây là phương pháp giúp một người nhiều tội lỗi có thể chuyển hóa. Bước đầu của tu học Phật Pháp là quy y Tam Bảo, phát nguyện thọ trì 5 giới (không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nghiện ngập). Điều này giúp chúng ta rèn sửa thân tâm, sám hối, tiêu trừ các tội lỗi trước đây. 

Bên cạnh đó, chúng ta cần làm cho các thiện pháp tăng trưởng lên như: không sát sinh mà cứu người, phóng sinh cứu vật; không trộm cắp mà biết bố thí, làm các việc phúc thiện nơi Tam Bảo; không tà dâm mà biết sống chung thủy; không dối láo, lừa gạt mà biết sống ngay thẳng, chân thật; không nghiện ngập mà sống lành mạnh,... Đó là những thiện pháp giúp chuyển hóa nghiệp.

Người tội càng nặng thì càng phải tu tinh tấn, phát nguyện Bồ đề, phát tâm hộ trì Tam Bảo thì tội có thể tiêu, thoát kiếp địa ngục. Điều này được minh chứng rõ ràng trong kinh Pháp Cú, phẩm Ái Dục về tiền kiếp của Đức Phật Thích Ca, Ngài nhờ dũng mãnh phát tâm Bồ đề mà thoát địa ngục, sinh lên cõi Trời. 

Bài kinh viết lại rằng, trong tiền kiếp đó, Đức Phật là một người con bất hiếu cha mẹ, bị đọa xuống địa ngục. Khi đó, Ngài phải mang một chiếc vòng lửa cháy trên đầu, đau đớn và nóng bức vô cùng. Nhưng khi nhìn quanh thấy rất nhiều tội nhân khác cũng đang la hét đau khổ khi đội những vòng lửa ấy thì tự tâm Ngài khởi lên thương xót. Ngài đã phát nguyện: “Tôi nguyện tất cả những nỗi khổ của tội nhân kia đều do tôi chịu hết, tôi xin chịu hết tất cả những nỗi khổ của họ. Và tôi nguyện từ nay trở đi, tôi không bao giờ bất hiếu với mẹ cha nữa”. Lời nguyện vừa dứt, tất cả vòng lửa của các tội nhân trong địa ngục đều tắt hết. Ngay sau đó, Ngài được sinh lên cõi Trời. 

Như vậy, công đức của tâm Bồ đề rất lớn, làm tiêu trừ nghiệp chướng cho bản thân rất mạnh. Nhưng để đạt được điều đó thì phải phát tâm một cách chân thật. Không phải chỉ là phát nguyện chịu hết khổ thay chúng sinh ngoài miệng mà trong tâm phải thật sự sẵn sàng vì chúng sinh. 

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về cõi địa ngục. Hy vọng, quý bạn đọc sẽ có những nhìn nhận đúng đắn về cõi giới này dựa trên các căn cứ trong kinh điển Phật giáo. Từ đó, quý vị sẽ biết gieo những nhân thiện lành, tránh các nhân xấu ác để hiện tại được an lạc, vị lai được sinh vào cảnh giới tốt đẹp.

Ngoài địa ngục, quý bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về các cõi giới theo quan điểm đạo Phật trong chuyên mục Thế giới tâm linh. Nếu còn điều gì cần được giải đáp, quý độc giả vui lòng để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!