Báo hiếu cha mẹ trọn vẹn: Thực hành hiếu hạnh theo lời Đức Phật dạy

Báo hiếu cha mẹ là việc mỗi người con luôn mong được thực hiện một cách đầy đủ và trọn vẹn để đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục. 

Bài viết dưới đây sẽ giúp quý vị biết cách báo hiếu thiết thực nhất theo lời Phật dạy, giúp cha mẹ hiện đời được khỏe mạnh, bình an; cha mẹ đã khuất được siêu thoát, bớt khổ; đồng thời những người con cũng được phước báu, hạnh phúc nhiều đời. 

Cách báo hiếu cha mẹ hiện đời 

Về vật chất

Chúng ta cần chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ đầy đủ, không để họ thiếu thốn hay phải lo lắng về cơm áo gạo tiền. Khi cha mẹ đau yếu, bệnh tật, phải phụng dưỡng kề bên, chăm sóc tận tình. Còn sau khi cha mẹ mất, phải lo tang lễ chu đáo, cúng lễ đầy đủ, đúng Pháp.

Về tinh thần

Trong kinh Khuyến Hóa Cha Mẹ Hướng Thiện, Đức Phật dạy: “...ai đối với cha mẹ không có lòng tin, khuyến khích, hướng dẫn, an trú các vị ấy vào lòng tin; đối với cha mẹ theo ác giới, khuyến khích, hướng dẫn, an trú các vị ấy vào thiện giới; đối với cha mẹ xan tham, khuyến khích, hướng dẫn, an trú vào bố thí; đối với cha mẹ theo ác tuệ, khuyến khích, hướng dẫn, an trú vào trí tuệ. Như vậy là làm đủ và trả ơn đủ cho mẹ và cha.”

Như vậy, theo lời Phật dạy, để “làm đủ và trả ơn đủ cho cha và mẹ”, phận làm con chúng ta cần:

Thứ nhất, nếu cha mẹ là người không có đức tin, phải tạo phương tiện, tạo nhân duyên để cha mẹ có đức tin, đặc biệt là đặt niềm tin nơi Tam Bảo, sau đó quy y Tam Bảo. Bởi người quy y Tam Bảo và thọ trì ngũ giới thì phước báu tăng trưởng lên gấp một ngàn lần; được các vị chư Thiên, chư Thần hộ trì; được kết duyên lành với Tam Bảo nhiều đời.

Thứ hai, nếu cha mẹ làm nhiều điều ác, nói lời ác, suy nghĩ ác, chúng ta hướng dẫn cha mẹ làm điều thiện, nói lời thiện, suy nghĩ thiện, thọ trì giới Pháp của Phật. Điều đó là việc hết sức lợi ích cho cha mẹ. Từ việc tu tập thiện nghiệp, phúc báu được sinh ra, mang đến hạnh phúc, an lạc cho đời này và đời sau. Còn việc thọ trì giới Pháp của Phật mang lại 5 điều lợi ích: của cải dồi dào; danh thơm, tiếng tốt; tự tin; thanh thản, nhẹ nhàng khi từ giã cõi đời và sinh về cảnh giới tốt lành. 

Thứ ba, nếu cha mẹ là người tham lam, bỏn xẻn thì hướng dẫn, giúp đỡ cha mẹ dần biết bố thí để xả trừ xan tham, keo rít. Bởi tâm tham lam, ích kỷ sẽ khiến cha mẹ bị đau khổ. 

Ví dụ: Chúng ta có thể đưa tiền của bản thân nhờ cha mẹ làm các việc phước thiện nơi Tam Bảo. Đó là một nhân duyên để cha mẹ gieo vào trong tâm thức hạt giống bố thí. Tập như vậy cha mẹ sẽ dần bớt tâm tham lam. 

Thứ tư, nếu cha mẹ tà kiến (không tin nhân quả, không tin có luân hồi, tội phúc,...) hoặc ỷ lại, tin vào thần quyền rằng các vị ấy sẽ ban phước, giáng họa thì bổn phận làm con phải khéo léo hướng dẫn cha mẹ tin được chính kiến (nhân quả, nghiệp báo, tội phúc, luân hồi,...). Đó là chúng ta giúp cha mẹ tin Phật Pháp, tin chính Pháp. 

Đức Phật dạy rằng: Hiện tại giác ngộ, sống đúng với nhân quả thì được phúc lành. Còn nếu hiện tại mê tín, tà kiến thì sẽ dẫn đến sai lầm, tổn phúc. Như trong kinh Chấp Nhận - Chánh Kiến Nhân Sanh Cõi Trời - Tà Kiến Nhân Sanh Địa Ngục, Ngài dạy:

“Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn pháp? 

Tự mình có tà kiến, khích lệ người khác có tà kiến, chấp nhận tà kiến và tán thán tà kiến.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn?

Tự mình có chánh kiến, khích lệ người khác có chánh tri kiến, chấp nhận chánh tri kiến và tán thán chánh tri kiến.”

Như vậy, nếu cha mẹ hiện đời còn sống, người con Phật phải lo cung dưỡng, dẫn dắt cha mẹ tin Tam Bảo, tu theo chính Pháp. Đó mới là người con báo hiếu được cha mẹ hiện đời này một cách đầy đủ.

Cách báo hiếu cha mẹ đã khuất

Với góc nhìn của đạo Phật, không chỉ có cha mẹ hiện đời sinh ra ta trong kiếp này mà còn có cha mẹ các kiếp trước. Như trong kinh Vu Lan Báo Hiếu, Đức Phật lễ đống xương khô và dạy rằng: “Đống xương khô ấy, hoặc là ông bà hay là mẹ cha, của Ta thân trước, ngàn muôn ức kiếp, đời đã cách xa…” 

Cho nên, Đức Phật đã dạy cách đền đáp ân nghĩa của cha mẹ, quyến thuộc nhiều đời nhiều kiếp đang chìm đắm trong khổ cảnh cõi địa ngục, ngạ quỷ chính là làm các việc phước thiện nơi Tam Bảo để hồi hướng. Công đức ấy sẽ giúp họ được hưởng phước báu và kết duyên lành với Tam Bảo.

Trong kinh Chuyện Ngạ Quỷ Ngoại Bức Tường kể câu chuyện về các ngạ quỷ là thân quyến của vua Bình Sa trong nhiều kiếp trước. Do đã tạo nhiều tội ác nên họ bị đọa làm ngạ quỷ đói khổ. Nhờ vua Bình Sa cúng dường đến Đức Phật và chúng Tăng, rồi hồi hướng phước cho mà họ được sinh thiên, có dung sắc, đầy đủ, mọi điều tốt đẹp về ăn uống và sinh hoạt, có oai thần rất lớn,...

Hay trong Tiểu Bộ Kinh, phẩm Ngạ Quỷ Sự có câu chuyện Ngài Xá Lợi Phất cứu độ cho người mẹ nhiều kiếp trước hiện đang bị đọa làm ngạ quỷ. Ngài phát nguyện cúng dường bốn am thất đến Tăng chúng và hồi hướng phước báu cho nữ ngạ quỷ. Ngay sau khi được thọ hưởng phần phước báu, nữ ngạ quỷ liền bỏ thân ngạ quỷ, sinh lên làm Thiên nữ có hào quang rực rỡ, thân hình xinh đẹp, y phục lộng lẫy và có lâu đài nguy nga tráng lệ, đầy đủ của cải, hưởng sự an lạc cao quý trong cõi Trời.

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về cách báo hiếu cha mẹ theo lời Phật dạy. Mong rằng, qua bài viết này, mỗi chúng ta sẽ tìm được cách báo hiếu thiết thực, không chỉ cho cha mẹ hiện đời mà còn đến cha mẹ nhiều đời trong quá khứ, để trọn vẹn đạo hiếu.

Quý bạn đọc có thể tìm hiểu thêm những bài giảng khác về ân đức của hai đấng sinh thành, nhân duyên cha mẹ và con cái tại chuyên mục Tình yêu - Gia đình. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!