Mừng thọ là gì? Phật dạy cách chúc thọ tăng phúc cho ông bà, cha mẹ

Vào ngày Tết, con cháu thường quây quần để mừng thọ cho ông bà, cha mẹ; với mong muốn ông bà, cha mẹ được thêm tuổi thọ, sống vui vẻ, khỏe mạnh bên con cháu. Tuy nhiên, do quan niệm dân gian nên nhiều người vẫn lo lắng về việc tổ chức lễ mừng thọ khiến ông bà, cha mẹ bị tổn thọ. Bài viết này sẽ giúp quý độc giả hiểu về ý nghĩa của lễ chúc thọ và biết cách báo hiếu, mừng thọ để ông bà, cha mẹ được tăng phúc, sống lâu theo lời Phật dạy.

Mừng thọ là gì? Ý nghĩa của lễ mừng thọ 

Mừng thọ là hành động tốt đẹp, thể hiện đạo lý biết ơn và đền ơn, đúng với tinh thần “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Trong dịp này, con cháu thường tổ chức tiệc mừng và gửi những lời chúc tốt đẹp đến ông bà, cha mẹ. Đây cũng là dịp để con cái tưởng nhớ công ơn sinh dưỡng của cha mẹ, ông bà và tiên tổ. Việc làm này góp phần gìn giữ truyền thống hiếu đạo của dân tộc - một giá trị tốt đẹp mà chúng ta nên duy trì.

Ý nghĩa chính của lễ chúc thọ là bày tỏ sự vui mừng khi ông bà, cha mẹ vẫn còn vui sống với con cháu, thể hiện lòng biết ơn và gửi gắm mong mỏi ông bà, cha mẹ được sống lâu, khỏe mạnh.

Sự thật về quan niệm tổ chức mừng thọ bị tổn thọ

Lễ mừng thọ là dịp để con cháu thể hiện chữ “hiếu” với ông bà, cha mẹ. Đây là nguồn tâm thiện. Theo quan điểm của đạo Phật, tâm thiện lành thì phúc báo sinh. Vì thế, con cháu có hiếu thì phúc báu tăng lên, không có chuyện mừng thọ xong mà ông bà, cha mẹ giảm tuổi thọ. 

Tuy nhiên, nếu trong lễ mừng thọ, tổ chức không khéo khiến cha mẹ, ông bà bị mệt mỏi, phát bệnh thì sẽ giảm thọ. Thứ nữa, do sát sinh nhiều để chúc thọ cho người cao tuổi thì cũng tạo ra nghiệp xấu, vì người được mừng thọ mà các con vật mất mạng nên họ sẽ bị tổn hại đến sức khỏe, tuổi thọ. Như trong kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, Đức Phật dạy mười thứ nghiệp khiến chúng sinh bị quả báo mạng sống ngắn ngủi:

1. Tự làm việc sát sinh;

2. Khuyên người khác sát sinh;

3. Khen ngợi phương pháp giết hại

4. Thấy giết hại sinh tâm vui theo;

5. Đối với những người mình oán ghét, muốn khiến họ bị tiêu diệt;

6. Thấy người mình oán ghét bị tiêu diệt rồi, sinh tâm vui mừng;

7. Phá hoại bào thai của người;

8. Dạy người tự hủy hoại

9. Xây dựng lò giết mổ, sát hại chúng sinh;

10. Dạy người gây chiến tranh, giết hại lẫn nhau.

Phật dạy cách mừng thọ để ông bà cha mẹ được tăng phúc, tăng thọ

Theo Phật giáo, trường thọ là kết quả của những phước duyên từ tiền kiếp, như trong kinh Trường Thọ Và Đoản Thọ, Đức Phật dạy: “…có người đàn bà hay đàn ông từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh. Do nghiệp ấy, sau khi mạng chung được sanh vào thiện thú, thiên giới. Nếu tái sanh trong loài người, người ấy được trường thọ”. 

Trong kinh Nhân Quả, Đức Phật cũng dạy rằng:

“Đời xưa thương xót chúng sinh,

Phóng sinh thả cá cứu tình si mê,

Kiếp nay con cháu đề huề,

Hưởng thường ngũ phúc thọ bề như non.”

Và trong hiện tại, nếu chúng ta biết cách rèn luyện và tu tập cũng có thể chuyển hóa thọ mạng. Trong bài kinh Nghiệp Báo Sai Biệt, Đức Phật dạy về các nhân cần gieo để có được mạng sống lâu dài như:

1. Tự mình không sát sinh;

2. Khuyên người không sát sinh;

3. Khen ngợi việc không sát sinh;

4. Thấy người khác không sát sinh, tâm sinh vui mừng;

5. Thấy người bị giết, tìm cách cứu thoát;

6. Thấy người sợ chết, an ủi tâm họ;

7. Thấy người sợ hãi, bố thí sự không sợ hãi;

8. Thấy người bị các thứ khổ, khởi tâm thương xót;

9. Thấy người đang được cấp cứu, khởi tâm đại bi;

10. Dùng các thức uống ăn bố thí cho chúng sinh. 

Muốn ông bà, cha mẹ được thọ mạng dài lâu, sức khỏe tốt đẹp thì con cháu cũng nên tiếp tục gieo các nhân trường thọ như không sát sinh hại vật; không sân hận; có lòng từ bi thương người cứu vật, làm những việc thiện nghĩa lợi ích cho người, cho vật; bố thí để cứu người, cứu vật khi hoạn nạn, bệnh tật, hoặc khi sắp sửa bị giết. Nếu nhân thiện này chưa trổ quả tốt đẹp được ngay trong kiếp này thì cũng sẽ trổ quả ở kiếp sau. Đồng thời, chúng ta cũng nên tránh các nhân làm tổn thọ như sát sinh, hại vật, ác tâm, sống không nhân ái, nhân từ. 

Ngoài ra, gia đình nên cùng nhau trì trai giữ giới; tổ chức tụng kinh Dược Sư, lễ bái, sám hối; làm các việc phúc thiện nơi Tam Bảo để cầu siêu cho tổ tiên và các chúng sinh có hữu duyên để hồi hướng phúc báo đó cho ông bà, cha mẹ được khỏe mạnh, sống lâu. 

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về cách giúp ông bà, cha mẹ sống lâu, khỏe mạnh. Mong rằng qua bài viết này, quý vị sẽ biết cách ứng dụng lời Phật dạy để mừng thọ cho ông bà, cha mẹ được lợi ích, an vui. 

Ngoài ra, quý Phật tử và độc giả có thể tìm hiểu thêm những chia sẻ Phật Pháp tại chuyên mục Phật Pháp ứng dụng để thực tập trong đời sống, đạt được nhiều lợi ích và phúc báu. Nếu còn điều gì cần được giải đáp, quý độc giả vui lòng để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây. Kính chúc quý vị một năm mới mạnh khỏe, an lạc!