Thánh tích Tứ động tâm: 4 Thánh địa thiêng liêng ghi dấu cuộc đời Đức Phật

Tứ động tâm (Tứ Thánh tích) là bốn địa điểm thiêng liêng, đánh dấu những cột mốc vĩ đại trong cuộc đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đó là: nơi đản sinh, thành đạo, chuyển Pháp luân và nhập Niết bàn. 

Theo kinh Đại Bát Niết Bàn, trước khi xả bỏ báo thân, Đức Phật đã ân cần căn dặn Tôn giả A Nan rằng, bốn địa điểm này là nơi mà hậu thế nên đến để chiêm ngưỡng và tôn kính. Việc tận mắt chứng kiến, chiêm bái Tứ Thánh tích không chỉ giúp đập tan mọi nghi ngờ, khẳng định Đức Phật là một nhân vật lịch sử có thật bằng xương bằng thịt; mà còn giúp hàng hậu học tưởng nhớ ân đức, khởi sinh đức tin kiên cố và gặt hái vô lượng phước báu. 

Hãy cùng theo chân những người con Phật khám phá về những điều đặc biệt của Thánh tích Tứ động tâm. Đây sẽ là hành trang quý giá, giúp các bạn biết cách hướng tâm, tăng trưởng lòng thành kính và trọn vẹn phước lành nếu một ngày đủ duyên đặt chân đến miền đất Phật!

Tứ Thánh tích - 4 địa điểm đặc biệt trong cuộc đời Đức Phật 

1. Vườn Lâm Tỳ Ni - Bí ẩn hoa sen nâng đỡ gót và lời tuyên bố bất hủ 

Vườn Lâm Tỳ Ni là thánh tích thiêng liêng đánh dấu sự kiện hoàng hậu Ma Da hạ sinh Thái tử Tất Đạt Đa (Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau này) vào năm 624 trước Tây lịch. Sự đản sinh của Ngài là đại sự nhân duyên vô cùng hy hữu (như hoa Ưu Đàm ngàn năm mới nở), mang lại ánh sáng chân lý, mở ra con đường giải thoát, sự tốt đẹp và lợi lạc cho chư Thiên, nhân loại và vô lượng chúng sinh.

Những thông tin quan trọng về thánh tích Vườn Lâm Tỳ Ni:

- Vị trí: Nằm tại quận Rupandehi thuộc Cộng hòa Dân chủ Liên bang Nepal nằm cách biên giới Sonauli Ấn Độ khoảng 36km, tọa lạc trên một ngọn đồi thấp dưới chân dãy Himalaya, cách 25km về phía đông của kinh thành Ca Tỳ La Vệ xưa và cách thủ đô Nepal là Kathmandu 320km.

- Sự kiện đản sinh: Hoàng hậu Ma Da đã hạ sinh ra Thái tử Tất Đạt Đa khi đang trên đường trở về nhà cha mẹ đẻ theo tục lệ truyền thống của Ấn Độ lúc bấy giờ.

Ngay khi vừa sinh ra, Thái tử đã bước đi bảy bước chân, mỗi bước đều có hoa sen đỡ chân. Ngài nhìn khắp cả mọi phương, lớn tiếng như con ngưu vương, thốt ra lời như sau: 

“Ta là bậc tối thượng ở trên đời, Ta là bậc tối tôn ở trên đời, Ta là bậc cao nhất ở trên đời. Nay là đời sống cuối cùng, không còn phải tái sanh ở đời này nữa" (theo kinh Đại Bổn).

Quả thật vậy, trên trời, dưới trời Ngài là bậc tối quý nhất, đã vượt thoát luân hồi sinh tử. Ngài tuyên bố như vậy để cho thế giới, vũ trụ này biết rằng, Đấng Tối Tôn đã ra đời, nơi quy hướng nương tựa của muôn loài đã xuất hiện. 

Xét về công hạnh và về đức, không một ai - dù đó là chư Thiên, Phạm Thiên - có thể sánh bằng Đức Phật. Vì vậy, đó không phải là lời tuyên bố kiêu mạn, mà là sự thật, lời tuyên bố hoàn toàn xác đáng.

- Các di tích đặc biệt: Tại nơi thánh tích này vẫn còn lưu giữ đền thờ hoàng hậu Maya - nơi in dấu chân đầu tiên của Đức Phật; hồ nước thiêng - nơi hoàng hậu Ma Da đã xuống tắm trước khi vịn vào cành cây vô ưu để hạ sinh Ngài;...

2. Bồ Đề Đạo Tràng - Nơi Đức Phật chứng đắc quả vị tối thượng

Bồ Đề Đạo Tràng là thánh tích thiêng liêng đánh dấu sự kiện Thái tử Tất Đạt Đa chứng đạt đạo quả Vô thượng Bồ đề, mở ra con đường giải thoát cho tất cả chúng sinh sau 49 ngày đêm thiền định dưới cội cây Bồ đề. 

Những thông tin quan trọng về thánh tích Bồ Đề Đạo Tràng:

- Vị trí: Nằm tại vùng ngoại ô Bodhgaya, cách thành phố Gaya khoảng 7km về phía Nam thuộc bang Bihar, Ấn Độ (phía Nam thành Gaya, nước Ma Kiệt Đà (Magadha) thời Ấn Độ cổ đại). 

- Sự kiện thành đạo: Thái tử Tất Đạt Đa từ bỏ cung vàng điện ngọc để xuất gia đi tìm chân lý cho chính mình và chúng sinh. Năm năm tầm sư học đạo, sáu năm khổ hạnh rừng già, 49 ngày đêm thiền định dưới cội Bồ đề, Ngài đã kết thúc ba a tăng kỳ kiếp hành Bồ tát đạo, thành vị Phật Toàn Giác trên thế gian. Giáo lý mà Ngài chứng ngộ là suối nguồn vi diệu cho con người quay về tự tính thanh tịnh của chính mình, đạt được hạnh phúc tối thượng. Suốt 49 năm sau đó, Ngài đi du hóa khắp các nơi, giáo hóa cho mọi giai cấp, tầng lớp. 

Cội Bồ đề chứng kiến sự thành đạo của Đức Phật là cội Bồ đề độc nhất hiện hữu trên đời, vô cùng linh thiêng. Đức Phật từng khẳng định, không nơi nào có thể chứa được công đức của Đức Phật khi Ngài ngồi thiền 49 ngày, chỉ có duy nhất cội Bồ đề ấy. 

Cội Bồ đề được gọi là tòa chiến thắng, bởi nơi đây Đức Phật đã chiến thắng tất cả (nội tâm và ngoại giới, ngoại cảnh) và đạt quả vị cao nhất. Vì vậy, Bồ Đề Đạo Tràng không chỉ là nơi xuất hiện mọi sự quý báu, nhiệm màu được vun đắp từ ba a tăng kỳ kiếp của bậc Bồ Tát, mà còn là nơi tất cả Đức Phật thành đạo.

- Các di tích đặc biệt: Tại nơi thánh tích này vẫn còn lưu giữ tháp Đại Giác - nơi thờ tôn tượng Đức Phật, sau tháp là cội Bồ đề nơi Đức Phật đã ngồi thiền; đường kinh hành bảy báu - nơi Đức Phật đã đi kinh hành để khẳng định sự chứng đắc của mình trước chư Thiên; tượng rắn thần Muchalinda che mưa cho Đức Phật suốt một tuần lễ sau khi Ngài đạt đạo; đền Ratnagraha - nơi Đức Phật ngồi thiền để quán sát chúng sinh trong lục đạo cần những Pháp nào;... 

3. Vườn Lộc Uyển - Nơi Đức Phật chuyển Pháp luân, Tam Bảo chính thức xuất hiện

Vườn Lộc Uyển (vườn Nai), là thánh tích ghi dấu sự kiện Đức Phật chuyển Pháp luân, thuyết giảng bài Pháp đầu tiên cho 5 anh em ông Kiều Trần Như - những người bạn từng tu khổ hạnh cùng Ngài. Sự kiện này đánh dấu sự xuất hiện của Tam Bảo (Phật - Pháp - Tăng) trên thế gian, mở ra ruộng phước điền vô lượng cho nhân thiên.

Những thông tin quan trọng về thánh tích vườn Lộc Uyển:

- Vị trí: Vườn Lộc Uyển cách thành Ba La Nại khoảng 13km.

- Sự kiện chuyển Pháp luân: Sau khi đắc đạo, Đức Phật đã ôm chiếc bình bát thong dong, đi bộ ngày đêm từ Bồ Đề Đạo Tràng đến vườn Lộc Uyển, tâm hướng tới năm anh em ông Kiều Trần Như. Tại nơi đây, Đức Phật đã thuyết Pháp cho họ, đánh dấu hành trình bắt đầu chuyển Pháp của Ngài.

- Các di tích đặc biệt: Tại nơi thánh tích này vẫn còn lưu giữ hương thất Gandha-kuti được xây dựng bởi ông Cấp Cô Độc để Đức Phật dùng ở; tháp Hạnh Ngộ - ghi dấu nơi Đức Phật Thích Ca gặp lại năm anh em Kiều Trần Như sau khi Ngài từ Bồ Đề Đạo Tràng tiến bước về Lộc Uyển; tháp Chuyển Pháp Luân - nơi Đức Phật thuyết giảng bài Pháp đầu tiên về Tứ Diệu Đế - bốn chân lý của cuộc đời; tháp Xá Lợi,... 

4. Thành Câu Thi Na - Lời di huấn cuối cùng và lòng đại bi vô tận

Thành Câu Thi Na (Kushinagar) là thánh tích thiêng liêng ghi dấu sự kiện Đức Phật xả bỏ báo thân, nhập Niết bàn khi công cuộc cứu độ chúng sinh viên mãn. 

- Vị trí: Thánh tích Câu Thi Na (Kushinagar) tọa lạc tại thành Câu Thi Na, là một trong hai kinh đô của bộ tộc Mallas (Mạt La). 

- 3 lý do Đức Phật chọn nhập Niết bàn tại Câu Thi Na:

(1) Ngài đã nhiều kiếp bỏ báo thân tại thành Câu Thi Na: Đức Phật nói rằng Ngài đã bỏ báo thân tại thành Câu Thi Na bảy lần trong các kiếp trước; và đến kiếp cuối cùng này, Ngài quyết định tiếp tục bỏ thân tại nơi đây.

(2) Rất nhiều Đức Phật đã từng nhập Niết bàn tại Câu Thi Na

(3) Độ đệ tử cuối cùng: Đức Phật biết rằng, trước khi nhập Niết bàn, Ngài còn phải độ một vị đệ tử cuối cùng ở Câu Thi Na, đó là ông Tu Bạt Đà La. 

- Sự kiện trước khi Đức Phật nhập Niết bàn: Trước khi nhập diệt, dù mang thân bệnh đau đớn kịch liệt do thọ nhận bát cháo nấm của thợ rèn Thuần Đà (Cunda), Đức Phật vẫn tinh tấn không ngừng nghỉ. Trong giây phút cuối cùng, Ngài đã độ cho ông Tu Bạt Đà La và để lại những lời di huấn qua bộ kinh Di Giáo. Sự kiện này thể hiện lòng đại từ đại bi vô hạn và sự tinh tấn vô giảm của Ngài vì hạnh phúc chúng sinh cho đến tận giây phút cuối đời.

- Các di tích đặc biệt: Tại nơi thánh tích này vẫn còn lưu giữ đền Đại Niết Bàn - nơi Đức Phật nhập Niết bàn; tháp Đại Bát Niết bàn - lần đầu tiên được dựng bởi người Malla để thờ Xá lợi Phật; tháp Trà Tỳ - nơi trà tỳ (hỏa táng) kim thân của Đức Phật sau khi Ngài nhập Niết bàn; đền Matha Kuar - nơi Đức Phật dừng nghỉ chân lần cuối trước khi Ngài đến rừng Sala nhập Niết bàn và cũng là nơi Đức Phật thuyết kinh Di giáo;... 

4 công đức và lợi ích đặc biệt khi chiêm bái Tứ động tâm Ấn Độ

1. Tiêu trừ vô số tội nghiệp, tăng trưởng phước lành

Nếu phát sinh những xúc động mãnh liệt, tình cảm thiêng liêng, tôn kính đối với Tứ Thánh tích thì cảm xúc đó cũng có thể giúp tiêu trừ tội lỗi, tăng trưởng thiện căn (Theo kinh Tứ Động Tâm - kinh Tăng Chi Bộ). 

2. Được tái sinh vào cõi Trời

Với những người từ trần với tâm hoan hỷ trong khi chiêm bái những thánh tích sẽ được sinh lên cõi Trời, hưởng lạc thú vô lượng (Theo kinh Công Đức Chiêm Ngưỡng Và Tôn Kính Thánh Tích). 

3. Dứt trừ mọi nghi ngờ, củng cố đức tin

Việc đích thân được đặt chân đến Tứ Thánh tích - Tứ động tâm giúp chúng ta xóa bỏ nghi ngờ, thành tựu niềm tin, lòng tin trong tâm. Đồng thời, tại Tứ Thánh tích, vua A Dục - vị vua đã dựng lên các trụ đá tại những nơi Đức Phật đi qua, giúp đập tan mọi nghi ngờ cho hậu thế, khẳng định Đức Phật là một nhân vật lịch sử có thật.

4. Duyên lành cho những người chưa đặt chân đến miền đất Phật

Với những ai chưa đủ nhân duyên đến Thánh tích, thông qua những hình ảnh trên các nền tảng xã hội, cũng được gieo trồng phước duyên lành.

Điều cần làm để phát sinh ra những tâm thiện lành khi chiêm bái thánh tích Tứ động tâm

Để phát khởi được niềm xúc động trước các thánh tích, chúng ta cần tinh tấn tu học và thực hành lời Phật dạy; có như vậy mới thấy được sự cao quý của giáo Pháp. 

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về Tứ động tâm. Mong rằng qua đó, các bạn có thể hiểu rõ hơn về bốn thánh tích thiêng liêng gắn liền với cuộc đời Đức Phật. Và khi đủ duyên lành được hành hương về miền đất Phật, được tận mắt chiêm bái và đảnh lễ, niềm xúc động thiêng liêng sẽ phát khởi, mang lại vô lượng phúc báu thù thắng cho các bạn.

Ngoài ra, các bạn có thể tìm hiểu thêm những bài giảng về kiến thức Phật giáo khác tại chuyên mục Tu tập - Giác ngộ. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!