Hộ niệm cho người mất: Hiểu và thực hành đúng lời Phật dạy được an vui

Hộ niệm là phương pháp trợ duyên giúp người lâm chung tái sinh về cảnh giới lành. Hiện nay, nhiều quan điểm cho rằng chỉ cần có ban hộ niệm là người mất chắc chắn được vãng sanh. Theo giáo lý đạo Phật, quan niệm trên chưa đầy đủ, bởi sự tái sinh phụ thuộc chủ yếu vào nghiệp lực và tâm thức của người mất. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu bản chất của hộ niệm và cách thực hành đúng đắn để người mất lẫn người còn sống đều được lợi ích.

Hộ niệm là gì? Lợi ích của việc hộ niệm

Hộ niệm là giúp đỡ cho người bệnh nhớ nghĩ về những điều thiện lành trước khi mạng chung (như Phật, Pháp, Tăng, giới, thí,… và các công đức thiện lành đã tạo). Phương pháp này có từ thời Đức Phật còn tại thế. 

Hộ niệm đúng cách có những lợi ích sau:

- Giúp cho người sắp lâm chung có một cận tử nghiệp thiện lành, giúp quyết định chỗ tái sinh cao tốt trong kiếp sau. 

- Đối với người bệnh:

+ Nếu còn tỉnh táo thì dễ dàng giác ngộ.

+ Nếu không còn tỉnh táo, thần thức của họ cũng được ảnh hưởng tốt, từ công đức phước báu phát sinh trong buổi lễ và sự cảm ứng tâm linh từ người hộ niệm, có thể thần thức người bệnh cũng được phần nào giác ngộ.

Hiểu đúng về việc niệm Phật hộ niệm để vãng sanh

Theo đạo Phật, quan niệm chỉ cần được hộ niệm là chắc chắn vãng sanh về cõi Phật là không hoàn toàn chính xác. Bởi để vãng sanh về cõi Phật thì không phải một người ít thiện căn, phước đức, nhân duyên; mà phải xét xem quá trình tu tập, tích lũy phúc báu khi còn sống:

- Muốn vãng sanh cần đủ 3 yếu tố tín, hạnh, nguyện: Việc trợ niệm không thể giúp một người lúc sống không biết gì về Phật Pháp, không có hạnh nguyện gì,... trở nên thanh tịnh, thành tựu được tín, hạnh, nguyện.

- Trạng thái tâm: Muốn biết có vãng sanh hay không, chúng ta kiểm tra xem tâm có sự thanh tịnh, xả ly, ly dục, có sự an định trong sáng hay không; còn nếu tâm chứa đầy sự bất an, bấn loạn và tham dục thì không thể vãng sanh. 

- Thành tựu 16 pháp quán: Người muốn vãng sanh phải thực hành được 16 pháp quán - những pháp quán cần tu thiền định cao.

- Thành tựu tam phước vãng sanh:

+ Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự Sư trưởng, từ tâm bất sát, tu mười thiện nghiệp.

+ Nghiêm trì giới cấm.

+ Tin sâu nhân quả, phát tâm bồ đề, tu các công đức hồi hướng vãng sanh.

- Trì danh niệm Phật đến tâm bất loạn (không còn vọng tưởng).

Như vậy, chúng ta đừng vội lầm tưởng người mất được vãng sanh chỉ vì thấy thân xác họ mềm ra sau khi niệm Phật hay trong pháp hội có một chút ánh sáng, mùi thơm vì ánh sáng đó chư Thiên, quỷ thần có thể tạo ra được.

Cách hộ niệm người mất để được lợi ích

Để người mất được lợi ích từ việc hộ niệm, chúng ta cần quan tâm đến các yếu tố sau:

1. Đối với trạng thái của người bệnh

Có nhiều người khi tiếng chuông, mõ, tiếng tụng kinh quá lớn,... thì sợ hãi, hoảng loạn nên chúng ta cần quan tâm đến trạng thái tâm khi đó của họ:

- Nếu người đó trí tuệ rất tỉnh táo, sáng suốt thì có thể tụng kinh, khai thị cho họ. Trong lịch sử Phật giáo có ghi lại, Tôn giả Xá Lợi Phất và Tôn giả A Nan từng hộ niệm, nhắc lại lời Phật dạy giúp trưởng giả Cấp Cô Độc giác ngộ, giảm đau đớn và tái sinh lên cung trời Đâu Suất.

- Nếu tâm người đó mê mờ, rối loạn thì việc trợ niệm không còn lợi ích. Thay vì trợ niệm sát bên thì chúng ta sang phòng bên tụng kinh, hồi hướng công đức thì tốt hơn.

2. Người đến hộ niệm

- Người chủ sám hộ niệm cần là người giữ được niệm quy y Tam Bảo, nhất tâm nương tựa Tam Bảo, tinh tấn tu lục hòa, thường thọ giới bát quan trai, để khi đọc lời khai thị cho người bệnh và hương linh có oán kết của người bệnh hoặc đọc lời khai thị cho người bệnh, thì do công đức của pháp lục hòa, sẽ có cảm ứng tâm linh mang lại lợi ích cho người bệnh. 

- Đại chúng tham gia hộ niệm, nếu đều tu được như chủ sám thì sẽ đem lại kết quả cao cho người bệnh và gia đình tín chủ; đồng thời, người tham gia cần hiểu, nắm bắt được cơ bản, biết được tình trạng của người hấp hối để làm cho họ được lợi ích. 

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về vấn đề hộ niệm. Qua đó giúp các bạn hiểu được bản chất, cũng như có quan điểm đúng đắn trong việc hộ niệm, từ đó thực hành đúng cách để người mất nhận được nhiều ích lợi, sinh về cảnh giới an lành.

Ngoài ra, các bạn có thể tìm hiểu thêm những chia sẻ Phật Pháp để ứng dụng thực hành trong cuộc sống tại chuyên mục Tu tập - Giác ngộ. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!