Cầu siêu: Việc làm giúp người mất thoát khổ, người sống được phúc lành

Lễ cầu siêu là một nghi thức đã trở nên quen thuộc trong đời sống tâm linh người Việt; không chỉ mang lại lợi ích cho người đã khuất, mà còn là phương tiện để người còn sống thể hiện lòng biết ơn cha mẹ, ông bà, tiên tổ và tích lũy phước báu cho mình trong hiện tại cũng như mai sau.

Thực hiện theo lời Phật dạy, nhiều ngôi chùa trên cả nước thường tổ chức lễ cầu siêu để giúp cho người mất được nương tựa vào Tam Bảo, tăng trưởng phước duyên, nguyện cầu cho hương linh người mất được bớt khổ, sớm được siêu thoát về cảnh giới an lành.

Để hiểu rõ hơn về ý nghĩa, lợi ích thiết thực cũng như cách cầu siêu đúng Pháp, mời quý vị cùng theo dõi bài viết dưới đây.

Lễ cầu siêu là gì? 

“Cầu” là tâm mong cầu của chúng ta; “siêu” có nghĩa là vượt lên, thoát ra hay thăng tiến cao hơn, tức đang ở chỗ khổ được nhẹ bớt nỗi khổ. 

Để thực hiện được việc cầu siêu, chúng ta cần phải có công đức, phước báu từ các việc phước thiện nơi Tam Bảo. Công đức, phước báu đó hồi hướng được cho hương linh và cho chính chúng ta. Nhờ đó, hương linh được siêu thoát và chúng ta được thoát khổ.

Lợi ích làm lễ cầu siêu

Đối với các chúng trong cõi tâm linh

Sau khi chúng ta tham dự khóa lễ cầu siêu hồi hướng cho các chúng sinh trong ba cõi khổ, họ có thể được lên cảnh giới bớt đau khổ hơn. Ví dụ: Người thân quá vãng đang ở cảnh giới ngạ quỷ, chịu những cơn đói, không thể thọ nhận đồ ăn. Nhờ công đức hồi hướng từ lễ cầu siêu, họ được no đủ hơn, không phải chịu cảnh đói khổ.

Trong bài kinh Chuyện Mẹ Của Trưởng Lão Sàriputta - Thánh Tăng Cúng Dường Cầu Siêu Cho Mẹ có ghi lại rằng: Ngài Xá Lợi Phất đem 4 am thất do vua Bình Sa cúng dường cho mình dâng lên Tăng chúng khắp thế gian do Đức Phật làm thượng thủ. Và Ngài hồi hướng công đức ấy đến nữ ngạ quỷ (người mẹ của Ngài 5 kiếp về trước) đang chịu nỗi khổ đói khát giày vò, không nơi cư trú, không nhà cửa,... Nhờ đó nữ ngạ quỷ liền được tái sanh lên thiên giới làm thiên nữ với đầy đủ mọi thứ cần dùng, đồ ăn, thức uống, áo quần, xiêm y, cùng dung sắc chói sáng lung linh.

Đối với người cầu siêu

Người cầu siêu với lòng thương tưởng, mong muốn cứu giúp cho các hương linh thân nhân, hương linh có oán kết thì từ tâm thiện này sinh ra phúc lành.

Trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, Ngài Bồ Tát Địa Tạng có dạy: “Như có người nam cùng người nữ nào lúc sanh tiền không tu tạo phúc lành mà lại gây lấy những tội ác, sau khi người mạng chung, hàng thân quyến kẻ lớn người nhỏ vì người chết mà tu tạo phước lợi làm tất cả việc về Thánh đạo, thời trong bảy phần công đức người chết nhờ đặng một phần, còn sáu phần công đức thuộc về người thân quyến hiện lo tu tạo đó”.

Người xưa có câu “âm siêu thì dương thới” - người âm được siêu thoát, nhẹ nhàng, an lành thì người còn sống mới được an lành. Cho nên, việc cứu độ cho thế giới tâm linh vô hình bằng lễ cầu siêu là việc làm tốt đẹp, có ý nghĩa thiết thực.

Cách cầu siêu theo lời Phật dạy

1. Làm việc phước thiện nơi Tam Bảo để hồi hướng

Đức Phật chỉ dạy cách duy nhất để cứu người đã mất ra khỏi cảnh khổ là nương tựa vào Tam Bảo; làm các việc phước thiện nơi Tam Bảo, nơi chư Tăng đang thực hành phạm hạnh giải thoát. Việc này được Đức Phật nhắc đến trong nhiều bài kinh như sau:

Trong kinh Vu Lan Bồn kể câu chuyện Ngài Mục Kiều Liên cứu mẹ. Mẹ của Ngài lúc còn sống làm rất nhiều điều ác, nên sau khi chết bị đọa vào cõi ngạ quỷ. Đến khi Ngài Mục Kiều Liên chứng Thánh quả, thấy mẹ đang trong cõi khổ, Ngài liền dùng thần thông mang cơm đến dâng cho mẹ. Nhưng vì nghiệp lực sâu dày nên khi bà bưng bát cơm lên miệng, bát cơm hóa thành than hồng khiến bà không thọ dụng được. 

Ngài Mục Kiều Liên rất thương mẹ, quay về bạch xin Phật chỉ bày cho cách cứu mẹ. Đức Phật dạy rằng, đến tháng Bảy âm lịch - ngày chư Tăng tự tứ thì sắm sửa vật thực cúng dường trai Tăng, lấy phước báu đó hồi hướng cho mẹ thì mẹ sẽ hết tội và được sinh thiên. Ngài Mục Liên vâng lời Phật dạy, thiết lễ cúng dường chúng Tăng. Nhờ phước báu phát sinh từ sự việc làm ấy, mẹ Ngài được thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, hưởng hạnh phúc, an lạc.

Hay trong kinh Chuyện Hình Nhân Bằng Bột, Đức Phật dạy: 

“Bởi vì kêu khóc hoặc sầu bi,

Thương tiếc than van chẳng ích gì,

Không lợi gì cho người quá cố,

Khi thân nhân giữ thói lề kia.

Song lễ vật này được cúng dâng

Khéo đem an trú ở chư Tăng,

Quả này hiện tại và sau nữa

Lợi lạc lâu dài với cổ nhân.”

Tức là khi thương nhớ đến các hương linh, muốn siêu độ cho họ thì chúng ta làm phước nơi Tam Bảo, hồi hướng phước ấy cho hương linh là tốt nhất. 

Trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, Ngài Địa Tạng Đại Bồ Tát dạy: Trong 49 ngày sau khi người thân qua đời, chúng ta nên làm các việc phước thiện thì có thể hồi hướng giúp cho người mất tái sinh lên cõi người hoặc cao hơn là cõi trời.

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc cầu siêu

Để lễ cầu siêu được thành tựu, chúng ta nên hiểu về các yếu tố giúp việc bố thí, cúng dường sinh ra phước báu lớn. Đó là: người nhận, vật thí và tâm của người bố thí. Như trong kinh Bố Thí Và Cúng Dường Như Pháp, Đức Phật dạy: ba phần thuộc về người nhận thí, còn ba phần thì thuộc về người bố thí (gồm vật thí và tâm người bố thí).

Người nhận thí

- Phẩm chất: Nếu người nhận đồ bố thí, cúng dường là người đã giác ngộ, bậc đã chứng Thánh quả hay bậc chân thật tu hành phạm hạnh, trì giới, rèn luyện thân tâm, đoạn trừ tham ái, sân giận và si mê thì phước báu lớn sẽ phát sinh cho tín chủ phát tâm cúng dường. 

Ngược lại, nếu người nhận thí là những người lười biếng, giải đãi trong tu tập hay còn mê tín, tà kiến, thực hành những tà hạnh thì phước báu ít hoặc làm tổn phúc người phát tâm cúng dường. 

- Số lượng: Nếu bố thí, cúng dường đến số lượng chư Tăng lớn, tu tập phạm hạnh, trì giới tinh nghiêm thì phước báu sinh ra lớn. Còn nếu chư Tăng phạm hạnh nhưng số lượng chư Tăng nhỏ thì phước báu sinh ra nhỏ. Nếu chư Tăng ở đó không tu hành phạm hạnh, buông lung phóng dật, phạm giới thì phước báu sinh ra rất nhỏ.

Người cúng dường

Về phần người cúng dường có những yếu tố ảnh hưởng đến phước báu như sau: 

- Vật phẩm cúng dường: Vật phẩm phải phù hợp với việc tu tập, hoằng Pháp của chư Tăng. Ví dụ như vật thực, y áo, giường tọa và nơi tu tập của chư Tăng. Phước báu phát sinh từ vật phẩm cúng dường còn phụ thuộc vào lượng tịnh tài, tịnh vật dâng cúng.

Như trong kinh Chuyện Ngạ Quỷ Ngoại Bức Tường có kể câu chuyện vua Bình Sa nghe thấy tiếng gào khóc thảm thiết của những ngạ quỷ - là thân quyến của ông 184 kiếp về trước. Vua Bình Sa đã xây Tinh xá Trúc Lâm cúng dường đến Phật và Thánh chúng. Với công đức to lớn từ sự cúng dường đó, ông hồi hướng cho tất cả chúng ngạ quỷ kia và họ được sinh thiên.

- Tâm của người cúng dường: Nếu phát tâm tin kính Tam Bảo, tin nhân quả; cung kính Đức Phật, giáo Pháp của Phật, chư Tăng tu hành thanh tịnh; tâm mong chư Tăng an ổn tu hành, sớm thành tựu Thánh quả để giữ gìn và truyền bá Pháp của Phật; đồng thời mong cho bản thân, mọi loài chúng sinh được nương tựa Tam Bảo lâu dài, cầu hạnh phúc, giác ngộ giải thoát sẽ phát sinh ra được nhiều phúc báu.

Hướng dẫn làm lễ cầu siêu tại chùa Ba Vàng

Để hiểu rõ hơn cách thức đăng ký cũng như làm lễ cầu siêu tại chùa Ba Vàng, quý vị hãy truy cập vào đường link sau: 

Hướng dẫn đăng ký tham gia lễ cầu siêu cho người mất tại chùa Ba Vàng

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về lễ cầu siêu theo lời Đức Phật dạy. Mong rằng, qua bài viết, quý vị sẽ có những hiểu biết rõ hơn về ý nghĩa, lợi ích cũng như cách cầu siêu đúng Pháp để mang lại lợi ích cho các chúng trong cõi tâm linh và chính mình.

Quý bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về những kiến thức liên quan đến các vấn đề nghi lễ thờ cúng tại chuyên mục Tâm linh - Nghi lễ. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!