Phạm hạnh là gì? Lối sống trong sạch đưa tới an vui và hạnh phúc

Phạm hạnh là lối sống thanh tịnh, thiện lành, đưa con người đến những điều đạo đức, tốt đẹp, có được trí tuệ và đạt được hạnh phúc chân thật. Chính vì ý nghĩa đó, đời sống phạm hạnh là điều mà mỗi người nên hướng đến. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về phạm hạnh, những điều tốt lành mà đời sống phạm hạnh mang lại.

Phạm hạnh là gì?

Chữ “phạm” chỉ trời Phạm Thiên, bắt nguồn từ truyền thuyết Ấn Độ giáo. Chữ “hạnh” là hành động, cũng là nết hạnh, nết tốt. Như vậy, phạm hạnh nghĩa là lối sống, hạnh sống thiện lành, thanh tịnh, cao quý, trong sạch. Người dân Ấn Độ xưa cho rằng Phạm Thiên là đấng cao cả nhất, sáng tạo ra muôn loài, đấng công bằng, trong sạch,... Họ rất mong muốn được sinh lên trời Phạm Thiên, nên mới sinh ra từ phạm hạnh.

Sau này, khi Đức Phật ra đời và đạo Phật được truyền bá, danh từ phạm hạnh được sử dụng với ý nghĩa mới mẻ hơn, nhưng vẫn rất căn bản là chỉ lối sống trong sạch, thanh tịnh. Đạo Phật dùng từ phạm hạnh để chỉ những pháp rời bỏ và đoạn trừ các dục. Bên cạnh đó, bốn pháp tu trong tâm là từ, bi, hỷ, xả cũng gọi là pháp phạm hạnh. 

Đệ tử Phật dùng từ phạm hạnh để chỉ đời sống tu hành của hàng Tăng lữ và đức hạnh của những bậc Thánh Tăng. Đối với bậc đã chứng A-la-hán thì đó là đời sống phạm hạnh viên mãn. 

Sống phạm hạnh đưa đến những điều tốt lành không thể nghĩ bàn

1. Người sống phạm hạnh sẽ trở nên hoàn thiện

Trên đời, có hai con đường là thiện và ác. Chúng ta là người có trí tuệ phải chọn con đường thiện lành. Bởi lẽ, làm ác dẫn đến những hậu quả không tốt, khổ đau. Ai trong chúng ta cũng mong cho bản thân hoàn thiện - những điều thiện lành, tốt đẹp, viên mãn nhất. Chữ “thiện” ở đây còn có nghĩa là khéo. Nghĩa là chúng ta phải sống khéo để không làm khổ mình, khổ người, làm sao cho mình và người được an vui, hạnh phúc. Theo tinh thần Phật giáo, hoàn thiện chính là phạm hạnh. Vì vậy, phạm hạnh là điều tất cả chúng ta phải hướng đến, là con đường nhất khoát phải đi. 

2. Đưa đến giải thoát, Niết bàn

Trong kinh Tạp A Hàm, Kinh số 50 có viết: “Một thời đức Phật trú tại nước Xá-vệ, rừng cây Kỳ-đà, trong vườn Cấp Cô Độc. 

Bấy giờ đức Thế Tôn nói với Tôn giả A-nan:

- Nếu các người xuất gia ngoại đạo đến hỏi Thầy rằng: “Này A-nan, vì sao Thế Tôn dạy người ta tu các phạm hạnh?” Được hỏi như vậy, Thầy sẽ trả lời như thế nào?

Tôn giả A-nan bạch Phật:

- Bạch Thế Tôn, nếu các người xuất gia ngoại đạo đến hỏi con: “Này A-nan, vì sao Thế Tôn dạy người ta tu hành phạm hạnh?” Con sẽ trả lời: “Vì để đối với sắc, tu tập yểm ly, ly dục, diệt tận, giải thoát, không sanh, nên Thế Tôn dạy người ta tu các phạm hạnh. Vì để đối với thọ, tưởng, hành, thức, tu tập yểm ly, ly dục, diệt tận, giải thoát, không sanh, cho nên Thế Tôn dạy người ta tu các phạm hạnh.” 

Chúng ta thấy người hành giả tu hành thực tập phạm hạnh để được yểm ly, ly dục, được diệt tận và đạt được giải thoát. Như vậy, phạm hạnh thuận theo giải thoát, trợ cho giải thoát, không thể không tu phạm hạnh mà được giải thoát. 

3. Được trí tuệ

Trong kinh Tiểu Bộ, Đức Phật dạy về phạm hạnh như sau: “Phạm hạnh được sống, không vì mục đích lừa dối quần chúng, không vì mục đích nịnh hót quần chúng, không vì mục đích được lợi ích, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng, nghĩ rằng: "Mong rằng quần chúng biết đến ta". Này các Tỷ-kheo, Phạm hạnh được sống vì mục đích thắng tri, vì mục đích liễu tri.”

Đức Phật nói rất rõ rằng sống phạm hạnh là để đạt được thắng trí và liễu tri, tức là giải thoát, trí tuệ giải thoát và đạt được Niết bàn. Mục đích sống phạm hạnh là để rửa sạch tâm trí, làm cho tâm trí sáng ra như mặt trời, để thấu suốt được tất cả, thấu tận nguồn của vạn Pháp. Đó là thắng trí, là vô thượng trí tuệ, chánh đẳng chánh giác, giải thoát, giác ngộ. 

Như vậy, chúng ta thấy phạm hạnh chính là con đường để hoàn thiện chính mình, đưa đến giải thoát Niết bàn - mục đích tối thượng của chúng ta. Chỉ có Niết bàn mới thật sự là chỗ an lành, hạnh phúc chân thật.

Cách tu phạm hạnh

Tu phạm hạnh tức là trì trai giữ giới, tu hạnh trong sạch, không nhiễm ô, thực hành các pháp để có thể rời bỏ và đoạn trừ các dục. Vào giáo lý của Phật, chúng ta bắt đầu thực hành phạm hạnh dần lên, từ việc từ bỏ các dục theo năm giới (không sát sinh; không trộm cắp; không tà dâm; không nói dối hai lưỡi, thêu dệt, nói lời ác khẩu, ác ngữ; không say sưa nghiện ngập).

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về phạm hạnh. Hy vọng rằng qua bài viết này, mỗi chúng ta sẽ biết cách rèn luyện, áp dụng cách sống phạm hạnh vào đời sống để có được những điều tốt lành, an vui, hạnh phúc.

Quý bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về những kiến thức Phật Pháp để thực tập trong các lĩnh vực đời sống hàng ngày tại chuyên mục Phật Pháp ứng dụng. Hoặc nếu còn điều gì thắc mắc, quý độc giả có thể để lại bình luận dưới bài viết, gửi về chuyên mục hỏi đáp hoặc liên hệ tại đây để được giải đáp. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, an lạc!